مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٧٨ - توبه نصوح

توبه نصوح

پس مقصود از توبه نصوح چیست؟ نصوح از ماده «نصح» است. نصح یعنی خیرخواهی خالصانه. ناصح را که ناصح میگویند به اعتبار این است که خیرخواه خالصانه و مخلصانه است. توبه نصوح یعنی توبه خالصانه و مخلصانه، توبهای که تا آن عمق روح انسان توبه کند. پیغمبر فرمود مقصود از توبه نصوح توبه غیرقابل بازگشت است، توبهای که دوباره انسان را به گناه برنگرداند. تشبیه خوبی فرمود:

توبه غیرقابل بازگشت، مثل شیری که از پستان یک حیوان بیرون میآید. آیا شیری که از پستان حیوان درآمد دوباره بازگشت به پستان میکند؟ از گناه آنچنان بیرون بیایید که شیر از پستان بیرون میآید، یعنی دیگر برگشتن نباشد. این را میگویند توبه نصوح.

امیرالمؤمنین توبه نصوح را در نهجالبلاغه به این صورت بیان کرده، فرموده است شش پایه دارد: پشیمانی شدید از گذشته، تصمیم اکید نسبت به آینده، حقوق خدا و حقوق مردم در گذشته را ادا کردن؛ هر چه حقی از خدا فوت شده، نمازی، روزهای، حجّی فوت شده است، حقوق الهی را انجام دادن؛ حقوق مردم را ادا کردن، اگر دیونی از مردم هست، هر نوع دینی، غیبتی از کسی کردهای، اینها را به هر شکلی که برایت ممکن است صاف کنی، دینی که باید بدهی بدهی، اگر نمیتوانی بدهی لااقل رضایت مردم را به دست بیاوری؛ غیبت اشخاص را کردهای، رضایتشان را به دست بیاوری؛ اگر مرده و رفتهاند، به جای آن برای آنها طلب مغفرت [کنی.] ... [١]