مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٠٢ - خلوص نیت

«یابنَ رسولِاللَّه» چرا؟ میدانی به حضور چه عظیمی دارم میروم؟! یعنی شما انسانها اگر بخواهید به حضور یک صاحب قدرتی، صاحب سلطهای، پادشاهی بروید چطور خودتان را جمع و جور میکنید؛ من میخواهم به حضور یک چنین ذاتی حاضر شوم. این، حد و درجه معرفت را نشان میدهد. دو رکعت نمازی که باچنین حضوری خوانده شود بیشتر است از میلیاردها نماز دیگری که دیگران بخوانند.

خلوص نیت

صدقهای که انسان در راه خدا میدهد از نظر آن خلوص نیتش [متفاوت است.]

یک وقت کسی صدقهای میدهد، از مال خودش چیزی به دیگران میدهد، در دل خودش هزار جور غرور هست: این من هستم که با مال خودم که از کدّ یمین و عرق جبین خودم به دست میآورم، دارم جان مردم را نجات میدهم، چنین و چنان میکنم. ولی یک فرد دیگر است که اساساً برای خودش کوچکترین ارزشی قائل نیست، خیلی در ته دلش ممنون است که خدا او را واسطه قرار داده است، حالتش حالت کسی است که یک نفر دیگر [صدقه را] به دست او داده میگوید: آقا این را تو بده. این دیگر برای خودش شخصیتی قائل نیست، فقط این امتنان را دارد که من وسیله قرار گرفتم. خدا را شکر میکند که وسیله چنین کاری قرار گرفته است. چرا صدقه سِر و مخفی اجرش بیشتر است از صدقه علنی؟ برای اینکه صدقه سِر از نظر کیفیت بالاتر است، یعنی انسان به اصطلاح معروف یک دستش میدهد دست دیگرش آگاه نمیشود، و حتی خود طرف متوجه نمیشود که چه کسی به او داده است.

ما در اخبار ائمه اطهار داریم که افرادی بودند از خاندان خودشان بنیهاشم که اگر ائمه میخواستند مستقیم به آنها کمک کنند بسا بود احساس حقارت میکردند؛ ائمه به افراد دیگری [مساعده] میدادند و به آنها میسپردند که تو از طرف خودت بده و اسم ما را نبر، نفهمند از طرف ماست. گاهی اتفاق میافتاد که آنها گله میکردند، میگفتند: شما بیگانهها به ما میرسید، ولی این پسرعموهای ما به ما رسیدگی نمیکنند. اینها همه به کیفیت عمل، به جنبه «اصْوَبُ عَمَلًا» و به جنبه «أحْسَنُ عَمَلًا» برمیگردد.