و عاریه گرفتنی است. آنها جواب میدهند متأسفانه این نور عاریهای نیست، باید برگردید به دنیا، این نور را از آنجا باید کسب کنید. «وَیجْعَلْ لَکمْ نوراً تَمشونَ بِهِ» و قرار میدهد برای شما نوری که در پرتو آن نور رفتار کنید و راه بروید.

معنی غفران «

وَ یغْفِرْ لَکمْ». گفتهایم که مفهوم اصلی «غفران» پوشش یا به یک اعتبار «جبران» است. اصل مغفرت، اصلی است که شامل حال همه افراد انسان باید بشود؛ یعنی کسریها و نقصهایی که در وجود شما هست و بوده است خدای متعال روی آنها را میپوشاند، مثل شئ شکستهای که از نو آن را ترمیم کنند و مثل دیواری که یک خرابی پیدا کرده، بعد یک استاد بنّا میآید جایش را پرمیکند و رویش را میپوشاند بهگونهای که مانند اول میشود. «وَ یغْفِرْ لَکمْ» که خلاصهاش این است:

شما را مانند اول سالم و پاک میگردانیم. «وَ اللَّهُ غَفورٌ» ذات مقدس پروردگار آمرزنده است، غفور است، پوشاننده است «رَحیمٌ» مهربان است.

«لِئَلّا یعْلَمَ اهْلُالْکتابِ الّا یقْدِرونَ عَلی شَیءٍ مِنْ فَضْلِاللَّهِ». این مطلبی که ما در این آیه خواندیم- گفتیم- مطلبی است که از آیات دیگر قرآن مجید هم استنباط میشود ولی خصوص این آیه گویا شأن نزول خاصی دارد که آیه بعد روشن میکند و آن این است که قرآن مطلبی دارد در باره اهل کتاب، یهودیها و مسیحیهایی که در آن زمان بودند که آنها اگر به خاتم انبیاء ایمان بیاورند دارای دو اجر خواهند بود. قهری هم هست، باید هم دارای دو اجر باشند، برای اینکه آنها در ابتدا و در آن وقت وظیفه و تکلیفشان همین بوده، مثلًا به حضرت مسیح ایمان آوردند، چون ایمانشان ایمان صحیح بوده اجری داشتند، بعد که پیغمبر اکرم ظهور میفرماید و به ایشان ایمان میآورند این ایمان دومشان برای آنها اجر ثانوی ایجاد میکند. در آیهای دارد که به اهل کتاب بگو که اگر ایمان بیاورند [دو اجر خواهند داشت.] این سؤال برایشان بود که آیا برای ما مزید اجری هست؟ قرآن فرمود: «اولئِک یؤْتَوْنَ اجْرَهُمْ مَرَّتَینِ» [١] البته اینچنین است. این [موضوع] بعد مسألهای به وجود آورده بود. آن اهل کتابی که مسلمان میشدند به مسلمین میگفتند ما بر شما برتری داریم برای اینکه ما مثل

[١]. قصص/ ٥٤.