مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٧ - دو تفسیر

چنین هستند) یصِرّونَ عَلَی الْحِنْثِ الْعَظیمِ. وَ کانوا یقولونَ (چنین میگفتند) ...» [١].

تعبیرات، این گونه است.

دو تفسیر

به هر حال: آنگاه که امرِ واقع شده واقع شد، یعنی قیامت. «لَیسَ لِوَقْعَتِها کاذِبَةٌ». این آیه را مفسرین دو جور تفسیر کردهاند: یکی اینکه «کاذبة» را مصدر گرفتهاند به معنی کذب. در زبان عربی گاهی این وزن به معنی مصدر هم میآید، مثل «عافیة». گفتهاند که «لَیسَ لِوَقْعَتِها کاذِبَةٌ» جملهای است مستقل از «اذا وَقَعَتِ الْواقِعَةُ»؛ آن، جزایش محذوف است: آنگاه که واقع شد امرِ واقع شده. «آنگاه چه» یعنی دیگر نمیگوییم که چه شد؟ خودت دیگر فکرهایش را بکن که چه شد. به عقیده بعضی از مفسرین «لَیسَ لِوَقْعَتِها کاذِبَةٌ» جملهای است مستقل که معنایش این است که در وقوع این قضیه هیچگونه دروغی وجود ندارد یعنی حقی است که هیچگونه احتمال خلافی در آن نیست. ولی این، کمی خلاف ظاهر جمله است چون باید «کاذبة» را که به صیغه اسم فاعل است به معنی مصدر بگیریم و لامِ «لِوَقْعَتِها» را هم به معنی «فی» بگیریم یعنی لَیسَ فی وَقْعَتِها کذبٌ.

بعضی دیگر از مفسرین به همان ظاهرش گرفتهاند و آن به نظر ما درستتر است. کاذبة یعنی تکذیب کننده، کسی که بتواند درباره آن دروغی بگوید. مقصود این است که در ظرف قیامت و در مرحله قیامت، دیگر تکذیب و دروغ گفتنی یعنی دروغگویی وجود ندارد چون در آن وقت حقایق همه مکشوف است (فَکشَفْنا عَنْک غِطاءَک فَبَصَرُک الْیوْمَ حَدیدٌ) [٢]. تکذیب مربوط به مرحله دنیا و ظرف دنیاست. در آنجا حتی کافرترین کافرها هم دیگر نمیتواند تکذیب کند چون واقع شده. آنجا هر کسی به رأیالعین شهود میکند و میبیند.

. واقعه/ ٤٥- ٤٧.