کسی هستیم که دو بار متولد شده باشد، دوبار تشریف ایمان پیدا کردهایم: یکبار ایمان به پیغمبر خودمان، بار دیگر به پیغمبر اسلام، ولی شما چون مشرک بودهاید و ایمان آوردهاید، یک بار وارد حوزه ایمان شدهاید؛ ما دارای دو اجر هستیم، شما صاحب یک اجر. این برای مسلمین سؤالی ایجاد کرده بود که آیا این فضیلتی است برای اهل کتاب نسبت به مسلمین اصلی یا نه؟

درجات و مراتب ایمان

قرآن جواب میدهد که شما از این نظر که دو بار وارد ایمان شده باشید (یک بار ایمان به پیغمبری، بعد به این پیغمبر) مانند آنها نیستید، ولی ایمان در جهت قوس صعودی و در جهت اعتلاء، خودش درجات و مراتب دارد. شما از ایمانی وارد ایمان دیگر بشوید و از ایمانی وارد ایمان دیگر ولی در طول ایمان؛ یعنی ایمان به پیغمبر آخرالزمان خودش یک امر صاحب درجات است. در واقع قرآن میخواهد بگوید شما میتوانید اجر ده ایمان را پیدا کنید و اجر صد ایمان را پیدا کنید ولی به شرط اینکه این مراحل و مراتب ایمان را یکی بعد از دیگری طی کنید و به هر مرحلهای که بالا بروید، به فضلی و رحمتی جدید از پروردگار دست مییابید. پس، از این جهت ناراحت نباشید که ما در وضعی قرار گرفتهایم که فقط یک اجر و یک رحمت شامل حال ما میشود؛ بلکه شما درجات و مراحل و مراتب ایمان را طی کنید تا دائماً به فضلی بعد از فضلی و به رحمتی بعد از رحمتی برسید. این است که میفرماید: «لِئَلّا یعْلَمَ اهْلُالْکتابِ الّا یقْدِرونَ عَلی شَیءٍ مِنْ فَضْلِاللَّهِ» تا اهل کتاب گمان نبرند (علم در اینجا به معنی زعم است)، اعتقاد [پیدا] نکنند و خیال نکنند- مخاطب خود پیغمبر اکرم است- که مؤمنین و مسلمانان، دیگر بر فضل و رحمت پروردگار دست نمییابند، یعنی یک بار که ایمان آوردند کار تمام شده؛ بلکه بدانند که در جهت صعودی هر چه آنها بالا بروند باز جا دارد. «وَ انّ الْفَضْلَ بِیدِ اللَّهِ» و اینکه فضل به دست خداست، به هر که بخواهد میدهد، و خدا صاحب فضل عظیم است.

امشب شب سیزدهم ماه مبارک رمضان است. ضمناً داریم نزدیک میشویم به شبهای احیاء از یک طرف و ایام مصیبت و شهادت امیرالمؤمنین علیه السلام از طرف دیگر. یک حادثهای مربوط به امیرالمؤمنین علی علیه السلام است که نقل کردهاند در روز