مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٣٨ - ذلّت عبداللَّه بن ابَی
دروازه مدینه ایستاد. هر کس میآمد، میدید که او دارد قدم میزند و شمشیرش هم دستش است. پدرش از دور پیدا شد. جلوی او را گرفت و گفت حق ورود به مدینه را نداری. تا پیغمبر اجازه ندهد من نمیگذارم وارد مدینه شوی. این آدمی که اینچنین لاف میزد که اگر به مدینه برگردم پیغمبر را از مدینه بیرون میکنم، کارش به جایی رسید که روز بعد (بیش از یک روز هم تا رسیدن به مدینه فاصله نشد) نزدیکترین افراد به او یعنی پسرش به او گفت من بدون اجازه پیامبر نمیگذارم وارد مدینه بشوی.
«یا أیهَا الَّذینَ امَنوا لاتُلْهِکمْ أَمْوالُکمْ وَ لا أَوْلادُکمْ عَنْ ذِکرِاللَّهِ وَ مَنْ یفْعَلْ ذلِک فَأُولئِک هُمُ الْخاسِرونَ». گویی قرآن میخواهد اینطور نتیجه بگیرد که این کسانی که اینهمه باد و بروت میکنند و این حرفها را میزنند، غرورشان به مال و ثروتی است که دارند. فکر میکنند هر چه هست مال و ثروت است و ثروت هم دست ماست پس همه چیز دست ماست، قدرت هم دست ماست؛ پیغمبر و مهاجرین که از مکه آمدهاند ثروتی ندارند، ثروت مال ماست. ما همینقدر که جلوی این جریان اقتصادی را بگیریم، خواهناخواه متفرق میشوند. این غرور را از مال و ثروت پیدا کردهاند. بعد هم که عبداللَّه بن ابی خود را به عنوان عزیزتر حساب میکند، تکیهاش به قوم و فامیل و بچههایش است.
قرآن به عنوان نصیحت به مؤمنین خطاب میکند که ای اهل ایمان، ببینید چطور مال و ثروت و فرزندان و فامیل، سبب غفلت و غرور و سبب نفاق عدهای شد. مبادا اینجور چیزها مانع شما و غافلکننده شما از خدا باشد.«یا أَیهَا الَّذینَ امَنوا لاتُلْهِکمْ أَمْوالُکمْ وَ لا أَوْلادُکمْ عَنْ ذِکرِ اللَّهِ» ای اهل ایمان ثروتهای شما و فرزندان شما، شما را از یاد خدا باز ندارد و غافل نکند آنچنان که آنها را غافل کرده است.«وَ مَنْ یفْعَلْ ذلِک فَأُولئِک هُمُ الْخاسِرونَ». هر کس این کار را بکند و اینچنین بشود یعنی مال و ثروتش موجب غفلتش بشود زیانکار است. کلمه «خسران» به کار رفته است چون در مال، نفع و زیان مطرح است. همین مال که عین سود است، تبدیل به زیان میشود.
«وَ أَنْفِقوا مِمّا رَزَقْناکمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ یأْتِی أَحَدَکمُ الْمَوْتُ» برعکس، بنای کار خودتان را بر انفاق بگذارید و اینکه تا زنده هستید از مال و ثروت خودتان، خودتان استفاده کنید. استفاده شما در این است که اینها را در راه خدا بدهید و تنها به این وسیله است که مال خود را برای خود جاوید کردهاید.