مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٢٨ - فرق سائل و محروم
طور دستهجمعی عمل کنید. گفتم ما دو نوع عبادت داریم: عبادتهای بدنی مثل نماز، عبادتهای مالی مثل همین انفاقات. ما به عبادت بدنی دستهجمعی که نماز جماعت است عادت کردهایم و باید هم عادت میکردیم چون نماز جماعت دستور اکید و شدید اسلام است، ولی به اینکه عبادت مالی را به صورت دستهجمعی انجام بدهیم هنوز عادت نکردهایم. من از خانهام بیرون میآیم، به هرکس رسیدم یک چیزی میدهم، شما و دیگران همینطور. [زمانِ دادن] فطریه میرسد، هرکسی یک فقیری سراغ دارد به او میدهد. اتفاقاً ممکن است یک فقیری باشد که ده نفر او را میشناسند به او بدهند و فقیرهایی باشند که اصلًا یک نفر هم سراغ اینها نرود؛ در صورتی که این اشتباه است. تَعاوَنوا عَلَی الْبِرِّ وَ التَّقْوی همکاری کنید. معنایش این نیست که همه با یکدیگر پول بدهید. وقتی یک کار به صورت کار دستهجمعی در بیاید، مثلًا عدهای در یک مسجد با یکدیگر همکاری دارند، [کار دقیقتر و مفیدتر انجام میشود.]
خوشبختانه واقعاً جای تشکر است که الآن صندوقهای خیریه و ذخیرهها در مساجدْ زیاد پیدا شده، قرضالحسنه دادنها پیدا شده، و ای کاش زودتر پیدا میشد، و [بیشتر هم] [١] خواهد شد و کار بسیار خوبی است. عدهای که در یک مسجد هستند با یکدیگر همکاری در کار خیر دارند و باید داشته باشند. یک راهش این است که در اطراف تحقیق کنند نیازمندها چه کسانی هستند. ای بسا نیازمندانی [باشند] که به تعبیر قرآن محرومند یعنی آنها اهل سؤال نیستند. قرآن میگوید:
یحْسَبُهُمُ الْجاهِلُ اغْنِیاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ [٢] یعنی بعضیها آنقدر عفیفالنفس هستند که مردم نادان آنها را اغنیا میپندارند؛ به اصطلاح معروف با سیلی صورت خودشان را سرخ نگه میدارند. کمک به آنها خیلی واجبتر و لازمتر است.
افرادی باید بروند در احوال اشخاص تحقیق کنند. وقتی که فطرهها یا غیر فطرهها داده میشود خیلی افراد باید رفت سراغشان و به آنها داد. در مورد سائلها همینجور. هرکسی که آمد در مسجد دامن گداییاش را پهن کرد که نباید به او پول بدهند. باید به او گفت: چه میگویی؟ میگوید: زن دارم، بچه دارم، هیچ چیز ندارم.
[١]. [افتادگی از نوار است.][٢]. بقره/ ٢٧٣.