هدايتگران راه نور - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٨٤٢ - نقطه عطف جنبش مكتبى

خط مكتبى به عنوان يك نيروى سياسى و اجتماعى و نفوذ يافته در هيأت حاكمه كه در تصميم گيريها و اشراف بر حيات دينىِ جامعه نيز بى تأثير نبودند، تجلّى پيدا كرد.

دوران امام هادى، به تجلّى قدرت خط مكتبى در تمام زمينه‌ها متمايز بود.

اگر چه نظام عبّاسى همواره و بويژه در دوران متوكّل عبّاسى به قدرت سركوب خويش متمايز بود.

شايد بتوان از برخى از شواهد تاريخى زير، به اوضاع و احوال شيعيان در دوران امامت امام هادى پى برد:

١- در حديث مفصلى كه شيخ كلينى در مورد آنچه كه پس از وفات امام جواد عليه السلام رخ داد روايت كرده، آمده است:

«چون ابو جعفر (امام جواد) درگذشت از خانه‌ام بيرون نيامدم تا آنكه دانستم سران طايفه (شيعه) نزد محمّد بن فرج الرخجى كه از اصحاب موثق امام رضا و امام جواد و وكيل امام هادى بود گرد آمده در باره امر (امامت) به رايزنى مى‌پردازند». [١]

اين روايت بيانگر آن است كه شيعيان در آن روزگار مجالسى داشتند كه در آنها در باره امور بسيار مهم به گفتگو و رايزنى مى‌نشستند. يكى از اين امور مهم، شناخت امام و بيعت با او و پذيرفتن دستوراتش بوده است. آنان پس از وفات امام جواد عليه السلام، به خاطر وجود اخبار صحيحى كه در دست داشتند، بر امامت امام هادى اجماع كردند. در پايان اين روايت آمده است: همه كسانى كه در آن مجلس بودند به امامت امام هادى تسليم شدند.