هدايتگران راه نور - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٦٠٦ - دانشگاه بزرگ

از جانب حكيم دانا به حكمت و دلايل و براهين و شواهد، مثل زنده كردن مردگان و شفا دادن كوران و پيس‌ها، مؤيد و پشتگرمند.

زنديق: خدا، موجودات را از چه خلق كرد؟

امام صادق عليه السلام: از هيچ چيز.

زنديق: چگونه شى‌ء از لا شى‌ء پديد مى‌آيد؟

امام فرمود: اشياء از چند وجه برون نيستند. يا از چيزى خلق شده‌اند و يا از غير چيز. پس اگر از چيزى خلق شده‌اند، آن چيز قديم است و قديم، حادث نيست و تغيير نمى‌كند و يا اينكه اين شى‌ء جوهرى واحد و رنگى واحد باشد.

در اين صورت اين رنگهاى مختلف و اين جوهرهاى فراوان و موجود در اين جهان از انواع و اقسام گوناگون، چگونه پديد آمده‌اند؟ اگر چيزى كه از آن اشياء پديد مى‌آيد، زنده باشد مرگ از كجا آمده است؟ و اگر چيزى كه از آن اشياء پديد مى‌آيد، مرده باشد، پس حيات از كجا آمده است؟ ونيز جايز نيست از زنده و مرده پديد آمده باشند، زيرا زنده تا هنگامى كه زنده است از او، مرده پديد نيايد و نيز ميّت نمى‌تواند قديم باشد چرا كه همواره مرگ ملازم با اوست و مرده نه قدرتى دارد و نه بقايى.

زنديق: اين سخن از كجا آمده است كه اشياء ازلى هستند؟

امام صادق عليه السلام: اين سخن كسى است كه گرداننده اشياء را انكار كرده و پيامبران و سخنان آنان و انبياء و اخبارى را كه از آن خبر داده‌اند دروغ پنداشته و كتابهايشان را خرافه خوانده و براى خود دينى مطابق با آرا و خواسته‌هاى خويش وضع كرده است. اشياء از گردش فلك بدانچه در آن است، بر حدوث خود دلالت مى‌كنند».

هنگامى كه ما گفتار خود را از اين مباحثات سرشار از نظريات فلسفى از يك سو و نظريات دينى از سوى ديگر به پايان مى‌بريم و آنها را با هم وفق مى‌دهيم‌