هدايتگران راه نور - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ١٨١ - على عليه السلام و دوران امامت
معاويه در پاسخ به نامه آنحضرت اين بيت را نوشت:
«ميان من و قيس عتابى در كار نيست مگر زدن نيزه به پهلوها و قطع كردن سرها». [١] اين جواب در واقع به منزله اعلان جنگ از سوى معاويه به امام بود. در پى اين پاسخ امام عليه السلام به كارگزارانش در چهار گوشه مملكت اسلامى نامههايى نوشت و آنان را به جنگ دعوت كرد. همچنين خود به آماده سازى توانائيهاى نظامى سپاه كوفه پرداخت و با سخنرانيهاى حماسى و آتشين روح جنگاورى را در كالبد آنان مىدميد. امام حسن و امام حسين عليهما السلام و اصحاب رسول خدا صلى الله عليه و آله و طبعاً جنگجويان بدر و اصحاب بيعت رضوان، بدليل مقام و منزلت شامخ خود در ميان مسلمانان، در تشكيل اين نيروهاى ايمانى و مردمى نقش بسزايى داشتند.
هشتاد و هفت نفر از اصحاب بدر، در سپاه امام جاى داشتند كه هفده نفر از آنان از مهاجران و هفتاد نفر ديگر از انصار بودند. همچنين نهصد تن از كسانى كه در بيعت رضوان حضور داشتند، جزو سپاهيان آنحضرت بودند. بالجمله شمار اصحاب رسول خدا كه در ركاب امام بودند به دو هزار و هشتصد نفر مىرسيد. [٢]
امام نيز به هر يك از آنان مسئوليّتهايى مناسب با شأن و مقام آنان داده بود و در مقابل اين عدّه نيز تا سر حد جان از حقّ امام در خلافت دفاع مىكردند چرا كه اينان به خوبى از فضل و برترى امام على عليه السلام و همچنين از ماهيّت بنى اميّه، دشمنان على و دشمنان اسلام، آگاه بودند.
همچنين درمىيابيم كه آنحضرت پيش از مشورت با ياران خود، دست به كارى نمىزد و قبل از آغاز جنگ نيز در اين باره از آنان سؤال كرد و بديشان چنين
[١] - في رحاب أئمة اهل البيت، ص ٩٠.
[٢] - همان مأخذ، ص ٨٦، به نقل از مسعودى.