هدايتگران راه نور - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٤٨٥ - ولادت و دوران زندگى امام سجّاد
ساختن ارزشهاى الهى در دل گروهى از افراد برگزيده آنان، شيوهاى بى نظير داشت. بدين ترتيب كه بردهاى را مىخريد و با بهترين شيوه با او بر خورد مىكرد و پس از مدّتى وى را آزاد مىكرد و براى آنان امكانات يك زندگى خوب را فراهم مىنمود بنابر اين هر يك از اين بردگان آزاد شده، به صورت يك رسانه تبليغاتى براى امام سجّاد در ميان افراد قوم خود در مىآمدند.
بياييد پيش از آنكه بدانيم امام سجّاد عليه السلام چگونه بردگان خود را آزاد مىكرد به شيوه رفتارى آنحضرت با ايشان نگاهى بيفكنيم. در واقع اين اخلاق حسنه، براى بردگان در كنار هدايت مستقيم آنامام خود مكتبى عملى محسوب مىشد.
يكى از راويان به نام عبد الرزاق مىگويد: كنيز على بن الحسين عليهما السلام براى ايشان آب آورد تا آماده نماز شود. ناگهان آفتابه از دست كنيز افتاد و به صورت امام سجّاد اصابت كرد و صورت آنحضرت را مجروح نمود. امام سرش را بلند كرد و به كنيز نگريست. كنيز گفت:
خداوند مىفرمايد: وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ امام فرمود: خشم را فرو خوردم. كنيز گفت:
وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ امام به او فرمود: خداوند تو را ببخشايد. كنيز گفت: وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ امام فرمود: برو كه در راه خداوند عزّوجل آزادى! [١]
آنحضرت با بردگانى كه در نظر گروهى از مردم آن روزگار، سرشتى جز سرشت انسان داشتند، اين گونه برخورد مىكرد، چگونه مىتوان قبول كرد كه اين اخلاق والا در آنان مؤثر واقع نشود؟! روايت زير نيز صحنه والايى از گذشت وجوانمردى و ايثار آنحضرت را به نمايش مىگذارد:
عدّهاى ميهمان نزد آنحضرت نشسته بودند. امام از خدمتكارش خواست كه زودتر گوشتى را كه در تنور بود برايش بياورد. خدمتكار به سرعت آنرا به طرف
[١] - عوالم العلوم، ج ١٨، ص ١٩٨.