هدايتگران راه نور - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ١٢٠ - امام على دربرابر دشواريها

سخن خليفه اوّل مشهور است كه مى‌گفت: «مرا وانهيد كه من بهترين شما نيستم درجايى كه على درميان شماست». و اين سخن را از خليفه دوّم به تواتر نقل شده است كه مى‌گفت: «اگر على نمى‌بود هرآينه عمر هلاك مى‌شد» گويند عمر در بيش از صد مناسبت اين جمله را بر زبان آورده بود. و هم از عمر نقل كرده‌اند كه مى‌گفت: «مشكلى نيست كه ابوالحسن (على) براى حلّ آن در كنارش نباشد». عمر اين عبارت را به خاطر بسيارى از مشكلاتى كه على عليه السلام آنها را حل و تكليف مسلمانان را روشن كرده بود، بر زبان آورد.

در مدارك و مستندات تاريخى نيز ثبت شده كه ياران امام بسيارى از مشاغل ادارى و نظامى حكومت را عهده‌دار شده بودند. سلمان كه يكى از نزديكترين ياران امام و جان نثاران او به شمار مى‌آمد توليت ولايت فارس در مداين را برعهده داشت. امام حسن مجتبى‌ عليه السلام نيز در سپاهى كه ايران را فتح كرد حضور داشت. حتّى خليفه دوّم هنگامى كه آهنگ فلسطين را داشت، امام على را به جانشينى خود برگماشت.

از حديثى كه از امام صادق نقل شده است مى‌توان چنين دريافت كه حكومت در دوران خليفه اوّل و دوّم به نحوى شبيه به حكومتهاى ائتلافى ميان جناحهاى مختلف بود.

درحالى كه در روزگار خليفه سوّم، حكومت منحصراً در اختيار جناح بنى اميّه قرار داشت.

امّا پس از شورش و قتل عثمان حكومت براى جناح اوّل كه على عليه السلام و روشن بينان مهاجر و انصار آن را رهبرى مى‌كردند، هموار شد.

از اين رو حركت انقلابى جناح اوّل درعهد خلافت عثمان رخ داد و پس از آن امويان و هواخواهان و همدستان آنها برخلافت امام على شوريدند.

فاطمه نخستين ياور

با وفات پيامبر صلى الله عليه و آله جناحهاى سياسى جامعه نمودار شد و درگيريهاى جناح‌