هدايتگران راه نور - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٣٧٣ - موضع گيريهاى تابناك

ناچار بسيارى از آنان به سويش جذب مى‌شدند. آن‌حضرت عليه السلام نيز در اين هنگام فرصت مى‌يافت تا پيام خود را به گوش آنان برساند و شيشه عمر سياسى معاويه را درهم شكند و خوابهاى جاهلى‌وار او را از هم بگسلد.

صفحات تاريخ، بسيارى از خطبه‌هاى آن‌حضرت را كه براى شاميان ايراد كرده بود، در خود ثبت كرده است. اين خطبه‌ها در جان اهل شام تأثير به سزايى داشت تا آنجا كه هواخواهان معاويه به نزد او رفتند و گفتند: حسن، ياد و نام پدرش را زنده كرد. او سخن مى‌گويد و مردم تصديقش مى‌كنند، فرمان مى‌دهد و مردم فرمانش مى‌برند و پيروان بسيار يافته است و اين وضع اگر ادامه يابد، كار بالا خواهد گرفت و خطراتى از جانب او همواره ما را تهديد خواهد كرد.

سياست امام و حكومت معاويه‌

امام حسن مجتبى عليه السلام بدين سان رهبرى جناح سياسى نيرومندى را بر ضدّ معاويه به عهده گرفت. آن‌حضرت پيروانش را در هر گوشه و كنارى رهبرى مى‌كرد و صفوف آنان را نظم مى‌بخشيد و استعدادهايشان را بارور مى‌ساخت و در برابر ستيزه‌گريها و فريبهاى معاويه، از آن دفاع مى‌كرد. همچنين در همان زمان، آن‌حضرت به نشر فرهنگ اسلامى در سر تا سر مملكت اسلامى، از طريق نامه يا گروهى از شاگردان برجسته‌اش كه خود امور مادى و معنوى آنان را بر عهده گرفته بود و آنان را به اين سوى و آن سوى مى‌فرستاد و يا از طريق خطبه‌هايى كه در ايام حج و غير آن ايراد مى‌كرد، همّت مى‌گمارد. از اين راه جريان فرهنگى اصيل امت را رهبرى ميكرد. از همين جاست كه مى‌توان پى‌برد كه چرا آن‌حضرت مدينه منوره را به عنوان وطن دائِمِ خود برگزيد، زيرا در آن شهر گروهى از انصار و نيز كسان ديگرى بودند كه امام مى‌توانست با ارشاد و راهنمايى آنان، راهى براى هدايت امّت بگشايد، چرا كه انصار و فرزندان آنان‌