دست راستیها با دست چپیها متفاوت بودند یعنی افکار دست راستیها افکار معتدلتری بود و افکار دستچپیها افکار تندتری. دست راستیها محافظه کارانه فکر میکردند و دست چپیها انقلابی و تند. کمکم این، اصطلاح شد: دست راستیها و دست چپیها. بعد در غیر شاگردهای هگل هم در هر جامعهای هر گروهی را که نسبتاً محافظهکارانه فکر کند «دست راستی» گفتند و هر گروهی را که انقلابی و تند فکر کند «دست چپی». امروز به سرمایهدارها چون روش سیاسیشان روش محافظهکارانه است میگویند «دستراستیها»، به کمونیستها که روششان روش انقلابی است میگویند «دست چپیها».

ولی عرض کردیم اصطلاح قرآن هزار و دویست سال قبل از این پیدا شده.

قرآن اصحاب الیمین را اهل سعادت میداند و اصحاب الشمال را اهل شقاوت و گروه دیگری را اختصاصاً ذکر میکند که آنها را «سابقون» (پیشی گیرندگان) مینامد و آنها هم اهل سعادتند و مقامشان از اصحاب الیمین هم خیلی بالاتر است.

در عین حال قرآن برای همه اینها عظمت قائل است یعنی اگر سابقین بر اصحاب میمنه تقدم دارند خیال نکنید خود اصحاب المیمنه وضعشان وضع کوچکی است.

اول به یک صورت تعظیم و تبجیل دارد: «فَاصْحابُ الْمَیمَنَةِ» یک دسته اصحاب المیمنه هستند «ما اصْحابُ الْمَیمَنَةِ» چی هست اصْحابُ الْمَیمَنَةِ؟ یعنی چه میدانی چی هست؟ البته بعد خود قرآن مقداری از سعادتهای آنها را تشریح میکند ولی مقدمتاً میگوید اصْحابُ الْمَیمَنَةِ و چیست اصحاب میمنه وَ اصْحابُ الْمَشْئَمَةِ ما اصْحابُ الْمَشْئَمَةِ.

گفتیم که «میمنه» به دو معنی است. یکی به معنی راست است در مقابل چپ.

یکی هم به معنای همین میمنتی که امروز میگوییم یعنی یمن و برکت و خیر، که [اصحاب میمنه] در واقع میشود اصحاب خیر و یمن، و اصحاب مشئمه بر عکس، یعنی اصحاب شُؤم، اصحاب شئامت، شومها. در واقع این جور میشود: اصحاب میمنت: میمونها، باسعادتها؛ اصحاب مشئمه: شومها، بدبختها. «و اصحاب مشئمه و چیست اصحاب مشئمه؟» یعنی کار اینها هم خیلی بزرگ و عظیم است. درباره این دو گروه فرمود: «اصحاب میمنه، چیست اصحاب میمنه؟ اصحاب مشئمه، چیست اصحاب مشئمه؟»؛ به «سابقون» که میرسد حتی کلمه «چیست» را هم بر میدارد:

«وَالسّابِقونَ السّابِقونَ» اما پیشیگیرندگان همان پیشیگیرندگاناند، یعنی کافی است که ما دربارهشان بگوییم «پیشیگیرندگان». اول این سه دسته را ذکر [میکند و بعد