مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٩٧ - رفتار امام زین العابدین علیه السلام در شب آخر ماه رمضان

دوره تعلیم و تربیت اجباری.

یکی از عبادتهایی که ائمه اطهار بجا میآوردند همین بود که میرفتند غلامها یا کنیزها را میخریدند و آنها را یک مدت معدود در خانه خودشان نگه میداشتند و یک نوع تعلیم و تربیت اجباری اسلامی (به اصطلاح) میدادند و بعد اینها را آزاد میکردند؛ یعنی اینها را از یک دالان تعلیم و تربیت عبور میدادند به طوری که بعد از یک سال که آزاد میشد نسبت به آن قبل از یک سال، از زمین تا آسمان تفاوت کرده بود و کسی شده بود.

یکی از عبادتهای امام سجاد همین بود. قهراً اینها در طول سال ممکن بود که نسبت به امام تقصیراتی مرتکب شوند (هرکسی باشد، بچه یا نوکر انسان هم باشد تقصیر مرتکب میشود). اگر تقصیری در طول سال مرتکب میشدند حضرت یادداشت میکردند. شب آخر ماه رمضان که میشد همه اینها را یک جا جمع میکردند و بعد به یکیک اینها میفرمود که فلانی یادت هست فلان روز چنین کاری کردی؟ فلانی تو یادت هست؟ بعد میگفت خدایا من از حق خودم نسبت به همه اینها صرفنظر کردم و از همه اینها گذشتم. خدایا تو هم از این بنده خودت درگذر. بعد به آنها میفرمود: همه شما را در راه خدا آزاد کردم.

غرضم این جهت است که این یک عملی بوده است که در شب آخر ماه مبارک رمضان انجام میدادند. ضمناً دعایی است که در روز آخر ماه رمضان میخوانند که دعای وداع ماه مبارک رمضان است. اینها را عرض کردم برای اینکه افرادی شاید توفیق پیدا کنند که این شبانهروز را واقعاً شبانهروز عبادت قرار بدهند. خداوند انشاءاللَّه به همه توفیق عنایت بفرماید.

باسمک العظیم الاعظم الاجلّ الاکرم یا اللَّه ...

پروردگارا دلهای ما را به نور ایمان منوّر بگردان، نیتهای ما را خالص بفرما.

پروردگارا در این ماه اگر از ما راضی شدهای بر رضا و خشنودی خود بیفزا و اگر هنوز استحقاق این خشنودی را پیدا نکردهایم به لطف و کرم خودت از ما خشنود باش.

خدایا از گناهان ما در این ماه و در ماههای دیگر درگذر، توفیق توبه حقیقی و بازگشت به سوی تو به همه ما عنایت بفرما، توفیق عروج از