میآید- از خودش اختیار دارد که کم و زیاد کند، چیزی را بگوید چیزی را نگوید، چیزی را هم از روی اختیارداری از پیش خودش بگوید. در این زمینه قرآن در آیات زیادی با یک لحن فوقالعاده شدیدی- که گاهی اشخاص تعجب میکنند چرا قرآن در زمینه پیغمبر اینچنین لحن شدیدی گرفته است- تهدیدآمیز میگوید که اگر تو دست از پا خطا کنی و یک ذره کم و زیاد بکنی [چنین میکنیم.] گاهی خطاب به خود حضرت است گاهی به مردم: قضیه او و رسالت او آنچنان حساس است که اگر یک ذره غیر آنچه ما به او میگوییم بگوید خیال نکنید که فقط او را از رسالت خودمان خلع میکنیم [بلکه چنان میکنیم.] کسی که از نردبان بالا میرود هرچه بیشتر بالا برود اگر سقوط کند سقوطش خطرناکتر و وحشتناکتر است.

وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَینا بَعْضَ الْاقاویلِ ... «لَوْ» و «انْ» در زبان عربی را در فارسی، ما به معنی «اگر» میگوییم؛ میگوییم «انْ جاءَ» و «لَوْ جاءَ» یعنی اگر بیاید. ولی در عربی ایندو با همدیگر فرق دارند. «انْ» را در جایی میآورند که وقوعش محتمل باشد ولی «لَوْ» را در جایی که وقوعش محتمل نیست و در فرض محال هم میآورند مثل اینکه میگوییم: اگر امشب باران نمیآمد ما بیرون مینشستیم. ولی این اگری نیست که احتمال داشته باشد. چون مربوط به گذشته است، قضیه گذشته و قطعی است که باران آمده، محال است که قضیه عوض بشود و جور دیگر بشود. عرب در اینجا «انْ» به کار نمیبرد «لَوْ» به کار میبرد چون میگوید فرض یک امر محال است، فرض یک امری است که احتمال وقوع آن امر وجود ندارد.

پیغمبر صلی الله علیه و آله تسامح در امر دین نداشت

در اینجا قرآن در عین حال رعایتِ به اصطلاح ادب پیغمبر را فرموده است؛ نفرموده:

وَ انْ تَقَوَّلَ عَلَینا بَعْضَ الْاقاویلِ لَاخَذْنا مِنْهُ بِالْیمینِ ... اگر پیغمبر چیزی از پیش خود به ما ببندد، به تمام قدرت او را میگیریم و آن رگ قلبش را میبُریم. ولی «اگر» را در اینجا به صورت «لَوْ» ذکر کرده. کأ نّه اگر بخواهیم به فارسی بگوییم، یعنی به فرض محال: البته چنین چیزی محال است، او این کار را نمیکند، ولی این را بدانید به فرض که فرستاده ما چنین کاری بکند به تمام قدرت او را میگیریم.

این برای آن است که دیگران حساب کار خودشان را بکنند؛ زیرا مشرکین (ثقفیها) گاهی میآمدند به پیغمبر میگفتند: یا رسولَاللَّه! بیا با ما مصالحه کن، ما حاضریم مسلمان بشویم اما به شرط اینکه تسامح و تصالحی با ما بکنی. یکی اینکه