«وَ اللّائی یئِسْنَ مِنَ الْمَحیضِ مِنْ نِسائِکمْ إنِ ارْتَبْتُمْ فَعِدَّتُهُنَّ ثَلاثَةُ أشْهُرٍ» زنانی که از حیضشدن مأیوساند ولی شما شک دارید که علت حیضنشدن سن است یا علت دیگری دارد، عده اینها سه ماه است؛ و همچنین زنانی که به علت بیماری اصلًا حائض نمیشوند.

زنان حامله تکلیفشان چیست؟ وَ اولاتُ الْاحْمالِ أَجَلُهُنَّ أن یضَعْنَ حَمْلَهُنَ. کلمه «اولی» به معنی دارنده و صاحب است.«اولوا الامر» یعنی دارندگان امر، والیان امر.

«اولاتُ الْاحْمالِ»- که مؤنث است- یعنی دارندگان حمل. ترجمه فارسیاش همین کلمه «باردار» است. حمل یعنی بار. در اصطلاح عربی و در اصطلاح فارسی هر دو (شاید در بعضی زبانهای دیگر هم اینجور باشد) شایع این است که به بچهای که در رحم مادر است «بار» میگویند، و لهذا ما هم در زبان فارسی زن حامله را «باردار» میگوییم، و در عربی «حامل» میگویند؛ «حامله» نمیگویند چون این امر اختصاص به زنها دارد. مثل حائض است که دیگر حائضه نمیگویند، چون مرد حائض نداریم که بگوییم زن حائضه، برای اینکه معلوم بشود که زن است یا مرد.

«اولاتُ الْاحْمالِ» همان معنای حامل را دارد: صاحبان بار، دارندگان بار، یعنی زنهای حامل. تکلیف عده اینها چیست؟ زن معمولًا در مدت حمل عادت نمیشود؛ استثنائی است که بعضی از زنها عادت بشوند. آیا اینها هم سه ماه عده نگه دارند؟ نه، صاحبان حمل عده طلاقشان وضع حمل است. اگر ما فرض کنیم که یک روز هم به حملش مانده است، اگر زن طلاق داده بشود، با صِرف وضع حمل عدهاش منقضی میشود، و حتی اگر یک لحظه باقی مانده باشد. و اگر ابتدای حملش باشد و تا وقتی که بخواهد وضع حمل کند نُه ماه مانده باشد عدهاش این نُه ماه است.

عدههایی که در اینجا ذکر میکنیم عده طلاق است. ما یک عده وفات هم داریم که اگر مرد بمیرد زن باید عده نگه دارد. عده وفات چهار ماه و ده روز است «ارْبَعَةَ اشْهُرٍ وَ عَشْراً» که نصّ آیه قرآن است. چون عده وفات چهار ماه و ده روز است، گاهی اشتباه میشود، بعضی خیال میکنند عده طلاق هم در جایی که سه عادت نیست سه ماه و ده روز است، میگویند عده این زن سه ماه و ده روز است؛ خیر، ما سه ماه و ده روز نداریم، چهار ماه و ده روز داریم در عده وفات. در عده طلاق، سه ماه داریم در عده بعضی از زنها، و سه عادت داریم در عده بعضی دیگر از زنها. عده وفات اختصاص ندارد؛ همه زنها، حتی زنی که یائسه واقعی است یعنی سنش از سن