مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٠٤ - تدابیر زمان طلاق و بعد از طلاق
طلاقهایی که به صورت خُلع صورت میگیرد. طلاق خُلع آن جایی است که کراهت از ناحیه زوجه شروع میشود نه از ناحیه زوج، و زوجه برای اینکه مرد را به طلاق راضی کند یک چیزی به او میدهد، مثلًا مهرش را میبخشد، یا حق دیگری دارد آن را میبخشد، یا پول دستی به او میدهد و مرد طلاق میدهد. در اینجا دیگر حق رجوع سلب شده است. یا زنی که به اصطلاح غیرمدخوله باشد، یعنی ازدواجی که به زفاف منتهی نشده باشد، آن هم عده ندارد. و یا زنی که به حد یأس رسیده باشد (یائسه شده باشد) که دیگر زاینده و بچهزا نیست، او هم عده ندارد. اینها را «طلاق بائن» میگویند. غیر این را «طلاق رجعی» یا «طلاق عِدّی» میگویند، یعنی طلاقهایی که عده دارد و حق رجوع هم در آنها باقی است.
یک فلسفه عده همین است که مهلت و فرصتی باشد. اغلب، طلاقها در اثر یک عصبانیت یا ناراحتی پیش میآید، فوراً میگویند برویم طلاق بدهیم و زود طلاق میدهند. این عصبانیتها و ناراحتیها چند روز هست، بعد تدریجاً فرو مینشیند و پشیمانی رخ میدهد. اگر عده در کار نباشد، گرماگرم کار از این طرف این طلاق میدهد، از آن طرف او میرود ازدواج میکند، بعد که پشیمان شد دیگر راه رجوعی نیست. این است که این مهلت را برقرار کردهاند برای اینکه فرصتی [برای رجوع باشد.] [١]
[١]. [متأسفانه بقیه بیانات استاد شهید روی نوار ضبط نشده است.]