كفاية المحصلين في تبصرة أحكام الدين - مدرس تبريزي خياباني، ميرزا محمد علي - الصفحة ٢
همه لحظات و آناتِ حياتِ طيّبه خود را صرف مطالعه و تحقيق و تأليف و تدريس كرد و در نتيجه آثار گرانبهايى از خود به يادگار گذاشت كه مهمترين آنها عبارتند از:
١. ريحانة الأدب فى تراجم أحوال المعروفين بالكنية أو اللّقب كه مشتمل بر شرح احوال و آثار علما و دانشمندان به ويژه رجال شيعه اماميّه است و از كتاب هاى مرجع به شمار مى آيد و بارها چاپ شده است.
٢. كفاية المحصّلين فى تبصرة أحكام الدّين يعنى كتاب حاضر كه پيش از اين جلد اول آن در سال ١٣٥٤ هجرى قمرى در تبريز چاپ سنگى شده است.
٣. فرهنگ نوبهار كه لغت فارسى به فارسى و دربرگيرنده نوزده هزار واژه است كه در سال ١٣٤٨ هجرى قمرى در دو مجلّد در تبريز چاپ شده است.
٤. فرهنگ بهارستان شامل لغات مترادف فارسى و در نوع خود كم نظير است و در سال ١٣٤٩ هجرى قمرى در تبريز چاپ شده است.
از كتاب هاى مهمّ مدرّس كه به صورت خطّى باقى مانده كتاب قاموس المعارف او در شش مجلّد شامل چهار هزار و هفت صفحه كه چهل و پنج هزار مدخل را دربرگرفته و در حقيقت دائرة المعارفى است كه مدرّس يك تنه تأليف آن را عهده دار بوده است. از مرحوم مدرّس دو فرزند باقى مانده يكى على اصغر مدرّس ـ سلّمه الله ـ كه هم اكنون در قيد حيات است و از فضلا و معتمدان شهر تبريز به شمار مى آيد و خود داراى تأليفات مفيدى است، و ديگرى حاج محمّدآقا مدرّس كه به حرفه بازرگانى اشتغال دارد و از ذوق ادب و شعر نيز برخوردار است.
مرحوم مدرّس در روز دوشنبه شانزدهم فروردين ماه سال هزار و سيصد و سى و سه هجرى شمسى مطابق با اول شعبان سال هزار و سيصد و هفتاد و سه هجرى قمرى رخت از اين جهان فانى بربست و به ديار باقى شتافت. رحمة الله عليه رحمة واسعة.