شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ١٢٩ - ٧٦٢٨ لنا على الناس حق الطاعة و الولاية، و لهم من الله سبحانه حسن الجزاء
نمىكنيم از آن و بعد از آن أزهرى خود گفته كه: مراد سوارى مشقت نيست بلكه آن حضرت سوارى عجزهاى شتران را مثل زده از براى پس افتادن خود از غير خود در حق خود كه امامت باشد و پيش افتادن غير او بر او پس اراده كرده كه اگر منع كرده شويم از حق خود در امامت و پس افتاده شويم از آن صبر مىكنيم بر حال ناخوشى در آن هر چند دراز كشد روزها. و بعد از آن شارح خود گفته: هر سه احتمال نيكوست و نزديكند بيكديگر، زيرا كه سوارى عجزها مظنه ذلت و مشقت و تأخر منزلت هر سه باشد و محتملست كه همه آنها مراد باشد، و ابن ابى الحديد شارح ديگر كتاب مذكور گفته كه: ابو عبيد هروى در كتاب جمع بين الغريبين اين كلام را نقل كرده و گفته كه: تفسير كردهاند اين را بر دو وجه.
يكى- اين كه سوار عجز شتر لاحق مىشود مشقت و ضررى را، پس مراد اينست كه هرگاه منع كرده شويم حق خود را صبر مىكنيم بر مشقت و مضرت چنانكه صبر ميكند سوار عجز شتر. و گفته كه: اين تفسير نزديكست به آن چه سيد رضى گفته.
و دويم- اين كه كسى وقتى سوار عجز شتر مىشود كه غير او سوار باشد بر پشت شتر و سوار پشت شتر مقدمست بر سوار عجز آن، پس مراد اينست كه اگر ما منع كرده شويم از حق خود پس مىافتيم و پيش مىافتند بر ما غير ما، و تأكيد شده معنى بر هر دو تفسير بقول آن حضرت «و هر چند دراز كشد شبگير» زيرا كه هرگاه دراز كشد شبگير بوده باشد مشقت بر سوار عجز شتر عظيمتر، و بوده باشد صبر بر پس افتادن او از سوار پشت شتر سختتر و دشوارتر.
تمام شد كلام او، و پوشيده نيست كه آنچه ما نوشته بوديم مشتملست بر همه آنچه از اين أفاضل أعلام نقل شد و تمامتر از همه آنهاست و الحمد لله رب العالمين.
٧٦٢٨ لنا على الناس حق الطاعة و الولاية، و لهم من الله سبحانه حسن الجزاء.