شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٦٣ - ٨٢٧٢ من لم يجهد نفسه فى صغره لم ينبل فى كبره
هر كه بسيار باشد غم او دائمى گردد اندوه او، مراد از اين نيز اينست كه در امور دنيوى بايد كه بىپروا بود و از براى آنها غم بخود پر راه نبايد داد كه اگر كسى چنين نباشد و از براى هر يك از آنها كه بر وفق خواهش او نشود غمناك گردد بايد كه هميشه غمناك باشد و اندوه او دائمى گردد.
٨٢٦٨ من طال عمره كثرت مصائبه.
هر كه دراز كشد عمر او بسيار شود مصيبتهاى او، غرض اشاره است باين كه نعمتهاى دنيا صاف و خالص و بىحزن و اندوه نمىباشد چنانكه عمر دراز كه همه كس آرزوى آن دارند نمىشود كه با آن مصيبتهاى بسيار باين كس نرسد.
٨٢٦٩ من كثر شره لم يأمنه مصاحبه.
هر كه بسيار باشد شر او ايمن نباشد از او مصاحب او، زيرا كه احتمال مىدهد كه هر چند با او مصاحب باشد شر او باو نيز برسد، پس باعث اين مىشود كه همه كس از او وحشت كنند و دوست و مصاحبى نداشته باشد، و ظاهرست كه چنين زندگانى بكار كسى نيايد.
٨٢٧٠ من قدم عقله على هواه حسنت مساعيه.
هر كه مقدم دارد عقل خود را بر خواهش خود نيكو باشد سعيهاى او.
٨٢٧١ من كلف بالادب قلت مساويه.
هر كه حريص باشد بادب كم باشد بديهاى او.
٨٢٧٢ من لم يجهد نفسه فى صغره لم ينبل فى كبره.
هر كه بتعب نينداخته باشد نفس خود را در كوچكى خود تند فطنت نگردد يا افزون مرتبه نگردد در بزرگى خود.