شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ١٧٦ - ٧٨٥٠ من كبرت همته كبر اهتمامه
٧٨٤٦ من ظلم اوبقه ظلمه.
هر كه ظلم كند هلاك كند او را ظلم او، چنانكه مكرر مذكور شد و اين همه تكرار آن بألفاظ مختلف در مجالس متعدده از براى كمال مبالغه بوده در ذم آن و منع مردم از آن.
٧٨٤٧ من شكر دامت نعمته.
هر كه شكر كند پاينده ماند نعمت او.
٧٨٤٨ من صبر هانت مصيبته.
هر كه صبر كند سهل گردد مصيبت او، زيرا كه تعب و زحمت قلق و اضطراب و فرياد و فغان و امثال آنها با آن نباشد، و همچنين شماتت دشمنان و اعداء كه بدترين مصيبتهاست، و ديگر اين كه بىصبرى چنانكه در احاديث ديگر وارد شده گاه هست كه سبب نزول مصيبت ديگر مىشود بر او، و صبر سبب آن نمىشود بلكه سبب رفع آن مىگردد پس اين را نيز سبب سهل گشتن آن مىتوان شمرد.
٧٨٤٩ من كثر كلامه كثر ملامه.
هر كه بسيار شود سخن او بسيار شود ملامت او، يا باعتبار اين كه در كلام بسيار لغزش بسيار شود، و هر يك سبب سرزنشى و ملامتى گردد، و يا باعتبار اين كه مردم او را بسبب همان پرگوئى ملامت بسيار كنند.
٧٨٥٠ من كبرت همته كبر اهتمامه.
هر كه بزرگ باشد همت او، يعنى عزم او بزرگ باشد غمناكى او، زيرا كه صاحب همت و عزم بلند مرتكب شغلها و كارهاى بزرگ شود، يا سعى كند از براى رسيدن بمرتبه بلند، و ظاهرست كه غم و اندوه هر شغلى بقدر بزرگى آنست، و همچنين غم و اندوه سعى از براى رسيدن بهر مرتبه باندازه بلندى آنست، و غرض از اين تسلى