شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٤٦ - ٨١٩٣ من لم يسس نفسه أضاعها
يعنى صبر كند و انگار كند كه نداشته آنرا، چه هرگاه چنين كند خواهد بود بمنزله كسى كه نبرده باشند چيزى از او، يعنى قلق و اضطرابى نخواهد داشت و باعث شماتت دشمنان نخواهد شد.
٨١٩٠ من صبر على النكبة كأن لم ينكب.
هر كه صبر كند بر نكبت يعنى مصيبت، بمنزله اينست كه مصيبت زده نشده، چنانكه در فقره سابق مذكور شد.
٨١٩١ من لم ينجه الحق أهلكه الباطل.
هر كه نجات ندهد او را حق هلاك گرداند او را باطل، ظاهر اينست كه مراد بيان اين باشد كه نجات و رستگارى همين در دين حق باشد و دين باطل البته هلاك گرداند، پس كسى كه نجات ندهد او را دين حق باعتبار اين كه بر دين حق نباشد البته هلاك گرداند او را باطل، زيرا كه هر كه بر حق نباشد بر دين باطل باشد و آن هلاك گرداند او را.
٨١٩٢ من لم يهده العلم أضله الجهل.
هر كه راه ننمايد او را علم و دانائى گمراه گرداند او را جهل و نادانى، ظاهر در اينجا نيز بر قياس فقره سابق اينست كه مراد اين باشد كه راهنما بغير علم نباشد و جهل البته گمراه گرداند پس كسى كه علم راه ننمايد او را باعتبار اين كه علم نداشته باشد پس البته جهل او را گمراه گرداند و احتمالات ديگر نيز در اين دو فقره مباركه بخاطر مىرسد نهايت چون خالى از دوريى نيست متعرض ذكر آنها نمىشود و الله تعالى يعلم.
٨١٩٣ من لم يسس نفسه أضاعها.
هر كه سياست نكند نفس خود را ضايع گرداند او را، «سياست» چنانكه