شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٣٦٩ - ٨٧٩٠ من أنس بتلاوة القرآن لم توحشه مفارقة الاخوان
هر كه بذل كند نهايت طاقت خود را برسد بنهايت اراده خود، يعنى نهايت آنچه اراده آن دارد و سعى كند از براى آن، و مراد اينست كه در هر كارى كسى كه بذل جهد خود كند بمنتهاى اراده خود برسد، يا اين كه هر كه بذل جهد خود كند در طلب نيكبختى خود كه بايد كه اراده هر كسى آن باشد بمنتهاى اراده خود برسد.
٨٧٨٦ من راقه زبرج الدنيا أعقب ناظريه كمها.
هر كه خوش آيد او را زينت دنيا ميراث دهد چشمهاى خود را كورى مادرزاد، يعنى آنها را بمنزله كور و نابينا گرداند از آنچه صلاح و خير او در آن باشد نهايت كوريى مانند كورى مادرزاد.
٨٧٨٧ من حفر لأخيه المؤمن بئرا أوقع فيها.
هر كه بكند از براى برادر مؤمن خود چاهى انداخته شود در آن، يعنى او خود در آن افتد.
٨٧٨٨ من اتهم نفسه فقد غالب الشيطان.
هر كه متهم دارد نفس خود را پس بتحقيق كه غلبه كند بر شيطان، مراد به «متهم داشتن نفس» اينست كه اعتماد بر او نكند و همواره از او با خبر باشد كه مبادا خيانتى بكند.
٨٧٨٩ من خالف نفسه فقد غلب الشيطان.
هر كه مخالفت كند نفس خود را پس بتحقيق كه غلبه كند بر شيطان، مراد به «مخالفت نفس» اينست كه بر خلاف هوا و هوس او كار كند.
٨٧٩٠ من أنس[١] بتلاوة القرآن لم توحشه مفارقة الاخوان.
[١] - شارح( ره) بر روى نون« أنس» فتحه و ضمه و بر زير آن كسره گذاشته و« جميعا» نيز بر روى آن ضبط كرده است يعنى تثليث نون در« أنس» جايزست و مدعا نيز بتصديق ارباب لغت صحيح و درست است، در منتهى الارب گفته:« أنس به و اليه أنسا و أنسة( كعلم و شرف و ضرب) ألفه و سكن قلبه به و لم ينفر منه».