شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٣٨٦ - ٨٨٧١ من لم ينزه نفسه عن دناءة المطامع فقد أذل نفسه و هو فى الآخرة أذل و أخزى
٨٨٦٨ من أحب رفعة الدنيا و الآخرة فليمقت فى الدنيا الرفعة.
هر كه دوست دارد بلندى دنيا و آخرت را پس دشمن دارد در دنيا بلندى را يعنى بلندى دنيوى را كه بلندى اخروى با آن نباشد، و ممكن است كه مراد اين باشد كه هر كه دشمن دارد بلندى دنيوى را بلند گردد مرتبه او در دنيا و آخرت پس چون بلندى دنيا و آخرت ثمره آن دشمنى است و در واقع بر آن مترتب مىشود و شايع است در ثمرههاى كارها اين كه مىگويند: هر كه اين ثمره را دوست دارد فلان كار بكند در اينجا نيز كلام بر وفق آن جارى شده هر چند در اينجا دوست داشتن بلندى دنيوى با دشمنى آن جمع نشود و غرض مجرد اينست كه بلندى دنيوى و اخروى ثمره و نتيجه دشمنى بلندى اخرويست نهايت تعبير از اين يا بعبارت شده[١] باعتبار شيوع آن با آنكه آن در اين مقام خالى از لطفى نيست.
٨٨٦٩ من تذلل لأبناء الدنيا تعرى من لباس التقوى.
هر كه فروتنى كند از براى ابناى دنيا برهنه گردد از لباس پرهيزگارى.
٨٨٧٠ من قصر نظره على أبناء الدنيا عمى عن سبيل الهدى.
هر كه مقصور سازد نگاه خود را بر أبناى دنيا كور گردد از راه هدى. مراد به «مقصور ساختن نگاه خود بر ابناى دنيا» اينست كه همين نگاه بأهل دنيا كند و تتبع و پيروى سلوك و طريقه ايشان نمايد و در نگذراند نظر خود را از ايشان باهل آخرت و پيروى ايشان، و «هدى» بضم هاء بمعنى راه يافتن بحق است يا رسيدن بآن.
٨٨٧١ من لم ينزه نفسه عن دناءة المطامع فقد أذل نفسه و هو فى الآخرة أذل و أخزى.
هر كه پاك نگرداند نفس خود را از پستى طمعها پس بتحقيق كه خوار گرداند
[١] - كذا و شايد مراد اينست:« تعبير از آن باين عبارت شده» و يا« با آنكه» در سطر آينده« يا آنكه» ميباشد( بياء دو نقطه زير).