شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٢٨ - ٩٠٤١ من لم يصحبك معينا على نفسك فصحبته وبال عليك ان علمت
هر كه فرا گيرد ما را دوست خود يا پيشوا و امام خود، پس بپوشد از براى محنتها پوستى، يعنى محنتها رو بياورد باو كه پوستى كه دارد تاب آنها نياورد بايد كه پوست ديگر بپوشد، و غرض مبالغه در شدت آن محنتهاست چنانكه گويا پوست ديگر از براى آنها در كارست.
٩٠٣٩ من لم يدع و هو محمود يدع و هو مذموم.
هر كه وانگذارد و حال آنكه ستايش كرده شود واگذارد و حال آنكه مذمت كرده شود، يعنى هر كه وانگذارد مال را و از سر آن نگذرد بصرف آن در وجوه خيرات و حال آنكه ستايش كرده شود اگر چنان كند، آخر واگذارد بمرگ و مذمت كرده شود كه آن را واگذاشت بديگرى و خود از آن بهره نبرد[١].
٩٠٤٠ من لم يقدم ماله لآخرته و هو مأجور خلفه و هو مأثوم[٢].
هر كه پيش نفرستد مال خود را و حال آنكه او اجر داده شود پس از خود گذارد آن را و حال آنكه گنهكار باشد، اين هم مضمون فقره سابقست، و «گنهكار بودن او» باعتبار اينست كه حقوق واجبه آن را نداده و اما كسى كه حقوق واجبه آن را داده باشد اما در وجوه خيرات ديگر بذل نكرده باشد پس او پيش انداخته از براى آخرت خود و گنهكار نباشد، نهايت اگر مال بسيارى واگذارد حيف و جورى بر خود كرده كه قدرى ديگر نيز در آن وجوه صرف نكرده باشد كه باعث زيادتى حسنات او باشد.
٩٠٤١ من لم يصحبك معينا على نفسك فصحبته وبال عليك ان علمت.
[١] - در اين باب نيكو سرودهاند:
|
سألتُ حبيبى الوصلَ منه دُعابَةً |
و أعْلَمُ أنَّ الوصل ليس يكونُ |
|
|
فمَاسَ دلالًا و ابتهاجاً و قال لى |
برفقٍ مجيباً( ما سألتَ يَهُونُ) |
|
[٢] - از بعضى نسخ بر مىآيد كه اين كلمه« مأزور» است و آن نيز بمعنى گنهكار است.