شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٣٠٧ - ٨٥٠٠ من يطلب العز بغير حق يذل
هر كه بد باشد كلام او بسيار باشد ملام او، يعنى سرزنش او، زيرا كه نمىشود كه در كلام بسيار خطا بسيار نشود كه هر يك سبب سرزنشى شوند با آنكه اصل پرگوئى نيز سبب سرزنش شود.
٨٤٩٧ من رغب فى السلامة ألزم نفسه الاستقامة.
هر كه رغبت كند در سلامت لازم سازد بر نفس خود استقامت را يعنى راست روى را.
٨٤٩٨ من استطاره الجهل فقد عصى العقل.
هر كه بپرواز آورده او را جهل پس بتحقيق كه نافرمانى كرده عقل را، مراد اينست كه بلندپروازىكردن آدمى و مدح و تعريف خود از جهل و نادانى ناشى شود و خلاف فرمان عقلست.
٨٤٩٩ من عفى عن الجرائم فقد أخذ بجوامع الفضل.
هر كه عفو كند از گناهان پس بتحقيق كه فرا گيرد جمع كنندههاى افزونى مرتبه را يعنى هر كه درگذرد از گناهان جمعى كه نسبت باو كنند و انتقام نكشد پس بتحقيق كه فرا گيرد جمع كنندههاى افزونى مرتبه را يعنى هر كه درگذرد از گناهان جمعى كه نسبت باو كنند و انتقام نكشد پس بتحقيق كه او فرا گرفته همه مراتبى را كه جمع كننده افزونى مرتبه ميشوند و سبب آن باشند يعنى او در أعلى مراتب افزونى مرتبه باشد.
٨٥٠٠ من يطلب العز بغير حق يذل.
هر كه طلب عزت ميكند بغير حقى خوار مىشود، غرض اينست كه كسى كه طلب عزت كند از مردم بايد كه خود را چنان كند كه مستحق عزت باشد و عزت حق او باشد بكسب فضيلتى مثل پرهيزگارى و اخلاق حميده و ساير فضايل كه اگر كسى چنان نباشد و طلب عزت كند از مردم خوار كنند او را بسبب