شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤١١ - ٨٩٧٥ من لم تعرف الكرم من طبعه فلا ترجه
داند بآن مطلب نرسد.
٨٩٧١ من لم يصبر على مضض التعليم[١] بقى فى ذل الجهل.
هر كه صبر نكند بر درد تعليم باقى ماند در خوارى جهل، يعنى آدمى تعب و زحمتى كه در گرفتن تعليم و آموزاندن كسى علم را باو باشد بايد كه بر خود گذارد و صبر بر آن كند و اگر نه در خوارى جهل و نادانى باقى ماند.
٨٩٧٢ من لم يهذب نفسه لم ينتفع بالعقل.
هر كه پاكيزه نگرداند نفس خود را سودمند نگردد بعقل، يعنى ثمره عقل و نفع آن پاكيزه كردن نفس خودست از گناهان و اخلاق و صفات ذميمه، پس عاقلى كه چنان نكند سودى از عقل و خرد خود نبرد.
٨٩٧٣ من لم يقبل التوبة عظمت خطيئته.
هر كه قبول نكند توبه را عظيم باشد گناه او، يعنى هرگاه كسى نسبت بكسى گناهى كرده باشد و توبه و اظهار پشيمانى كند بايد قبول كند و اگر نه گناه او عظيم باشد.
٨٩٧٤ من لم تسكن الرحمة قلبه قل لقاؤها له[٢] عند حاجته.
هر كه ساكن نشود رحم در دل او كم باشد ملاقات آن مراد را نزد حاجت او بآن، يعنى كم باشد كه حق تعالى يا مردم او را رحم كنند در وقتى كه محتاج برحم باشد.
٨٩٧٥ من لم تعرف الكرم من طبعه فلا ترجه.
هر كه نشناسى كرم را از طبع او پس اميد مدار او را، يعنى تا كسى را ندانى
[١] - كذا فى النسخ و قويا محتمل است كه محرف باشد و اصل« التعلم» از باب تفعل بوده باشد كه در آن صورت معنى روبراهتر و بدون تكلف خواهد بود.
[٢] - در بعضى نسخ« لقاؤه لها» بجاى« لقاؤها له» ضبط شده است.