شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ١٧٠ - ٧٨٢٠ من اطاع الله جل أمره
تصديق استقامت عقل و فكر او نكنند اعتماد بر عقل خود نمىتواند كرد، بسيارست كه عقل كسى قاصرست يا ذهن او كجست و او خود نمىيابد پس چنين كسى اگر اعتماد بر عقل خود كند گمراه مىشود و بعد از اين كه صحت و استقامت عقل او ظاهر شود باز بايد كه در مسائل مهمه افكار خود را با علما مطارحه كند كه مبادا در آنها غلطى و خطائى شده باشد زيرا كه عقل صحيح و ذهن درست نيز گاهى خطا و غلط ميكند پس در خصوص هر يك از مسائل غامضه بايد كه با علما گفتگو شود تا از مجموع افكار ايشان حق در آن ظاهر گردد، و در بعضى نسخهها «بفعله» بجاى «بعقله» است و بنا بر اين ترجمه اينست كه «هر كه بىنياز شود بعمل و كار خود گمراه شود» و مراد اينست كه در اميد نجات و رستگارى اعتماد بعمل خود نمىتوان كرد، زيرا كه آدمى هر چند كه سعى كند در اطاعت و فرمانبردارى حق تعالى و اداى شكر نعمتهاى او جل شأنه از عهده آن چنانكه بايد بر نمىتواند آمد و بسبب آنها مستحق بهشت و آلاء و نعماى آن نمىگردد بلكه چنانكه در احاديث ديگر نيز وارد شده بايد كه با وجود حسن عمل اعتماد بر رحمت و فضل حق تعالى و حسن ظن باو باشد.
٧٨١٩ من استبد برأيه زل.
هر كه منفرد باشد برأى خود بلغزد، مراد تحريص بر مشورت كردنست در مهمات و اين كه در آنها هر كه منفرد باشد برأى خود و همين اعتماد بر آن كند و مشورت نكند نمىشود كه در پاره از آنها نلغزد و در زيان و خسران نيفتند، و ممكن است كه مراد شامل انفراد برأى در مسائل نيز باشد چنانكه در شرح فقره سابق مذكور شد.
٧٨٢٠ من اطاع الله جل أمره.
هر كه فرمانبردارى كند خدا را بزرگ شود كار او، يعنى مرتبه و شأن او در دنيا و آخرت.