شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٣٣٥ - ٨٦٣٠ من أتعب نفسه فيما لا ينفعه وقع فيما يضره
و از حد خود تجاوز كند يا كارى چند كند كه خود را خفيف و ذليل كند و از مرتبه كه دارد بيندازد و غرض اين باشد كه چنين كسى جاهل مطلق است، چه هرگاه بقدر خود جاهل باشد بچيزهاى ديگر جاهلتر باشد، و ممكن است كه مراد عجز آدمى باشد در علم و معرفت بحقايق اشياء و اين كه او حقيقت نفس خود را نداند، و هرگاه بآن جاهل باشد پس بغير آن جاهلتر باشد.
٨٦٢٥ من بخل على نفسه كان على غيره أبخل.
هر كه بخيلى كند بر نفس خود بوده باشد بر غير خود بخيلتر، مراد نصيحت و منع مردم است از طلب و سؤال از كسى كه بدانند كه بر نفس خود بخيلى ميكند، و اين كه چنين كسى بر ديگران بخيلتر خواهد بود پس طلب و سؤال از او ثمره ندارد.
٨٦٢٦ من زهد فى الدنيا استهان بالمصائب.
هر كه بىرغبت باشد در دنيا سهل شمارد مصيبتها را.
٨٦٢٧ من شرفت نفسه نزهها عن دناءة المطالب.
هر كه بلند مرتبه باشد نفس او پاك گرداند آنرا از پستى مطلبها، يعنى مطلبهاى دنيوى.
٨٦٢٨ من عرف قدر نفسه لم يهنها بالفانيات.
هر كه بشناسد قدر نفس خود را خوار نگرداند آنرا بمطالب فانى شونده.
٨٦٢٩ من خاف العقاب انصرف عن السيئات.
هر كه بترسد از عقاب برگردد از گناهان.
٨٦٣٠ من أتعب نفسه فيما لا ينفعه وقع فيما يضره.
هر كه تعب فرمايد نفس خود را در آنچه نفع ندهد او را بيفتد در آنچه ضرر