شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٧٩ - ٨٣٦٠ من كثرت شهوته ثقلت مؤنته
اينست كه تا كسى مخالفت رشد نكند پيرو هوا و هوس نگردد.
٨٣٥٤ من أطاع هواه باع آخرته بدنياه.
هر كه فرمان برد هواى خود را بفروشد آخرت خود را بدنياى خود.
٨٣٥٥ من عصى نصيحه نصر ضده.
هر كه نافرمانى كند نصيحت كننده خود را يارى كند دشمن خود را.
٨٣٥٦ من كثر هزله بطل جده.
هر كه بسيار شود بازى او باطل شود جد او، زيرا كه مردم جد او را نيز بر بازى حمل كنند چنانكه مكرر مذكور شد.
٨٣٥٧ من غلب عقله هواه أفلح.
هر كه غلبه كند عقل او بر هواى او فيروزى يابد.
٨٣٥٨ من غلب هواه عقله افتضح[١].
هر كه غلبه كند هواى او بر عقل او رسوا گردد.
٨٣٥٩ من أمات شهوته أحيى مروته.
هر كه بميراند خواهش خود را زنده گرداند آدميت خود را.
٨٣٦٠ من كثرت شهوته ثقلت مؤنته.
هر كه بسيار شود خواهش او سنگين شود مؤنت او، يعنى اخراجات و تعب و زحمت او.
[١] - در أقرب الموارد گفته:« افتضح الرجل انكشفت مساوئه، و الشيء اشتهر» و در منتهى الارب گفته:« افتضاح رسوا شدن و ظاهر و هويدا گرديدن».