شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤١٥ - ٨٩٩٣ من لم يوقن قلبه لم يطعه عمله
٨٩٨٨ من لم ينتفع بنفسه لم ينتفع به الناس.
هر كه نفع نيابد بنفس خود نفع نيابند باو مردم، يعنى هر كه اصلاح نفس خود نكند اصلاح ديگران نتواند كرد و نصيحت و موعظه او در ديگرى اثر نكند.
٨٩٨٩ من لم يتضع عند نفسه لم يرتفع عند غيره.
هر كه پستى نكند نزد نفس خود بلند نگردد نزد غير خود، مراد به «پستىكردن نزد نفس خود» اينست كه خود را پست شمارد و بلند مرتبه قرار ندهد و تكبر و نخوتى نداشته باشد.
٨٩٩٠ من لم يصلح نفسه لم يصلح غيره.
هر كه اصلاح نكند نفس خود را اصلاح نكند غير خود را.
٨٩٩١ من لم يستظهر باليقظة لم ينتفع بالحفظة.
هر كه پشت قوى نكند ببيدارى نفع نيابد بنگهبانان، مراد اينست كه آدمى بايد كه احتياط كند بآگاهى خود و با خبر بودن، و اگر آن نباشد پاسبانان و نگهبانان چندان نفعى ندارد.
٨٩٩٢ من لم يكن أملك شيء به عقله لم ينتفع بموعظة.
هر كه نبوده باشد مالكتر چيزى باو عقل او نفع نيابد بموعظه، يعنى تا كسى عقل او مالكتر نباشد باو از هوا و خواهش و مانند آنها و در فرمان عقل بيشتر از آنها نباشد هيچ موعظه او را سود ندهد.
٨٩٩٣ من لم يوقن قلبه لم يطعه عمله.
هر كه يقين نداشته باشد دل او فرمانبردارى نكند او را عمل او، يعنى تا كسى در دل يقين بدين نداشته باشد عمل او چنانكه بايد فرمانبردارى او نكند.