شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٣٣٧ - ٨٦٤٢ من بذل معروفه مالت اليه القلوب
عزيزتر داند از مرد، و روا ندارد بذل آن را از براى حفظ خود از ذلت و خوارى.
٨٦٣٧ من ظلم العباد كان الله خصمه.
هر كه ستم كند بندگان خدا را بوده باشد خدا خصم و مدعى او.
٨٦٣٨ من عدل فى البلاد نشر الله عليه الرحمة.
هر كه عدل كند در شهرها، پهن كند خدا بر او رحمت را.
٨٦٣٩ من بذل ماله استرق الرقاب.
هر كه بذل كند مال خود را، ببندگى در آورد گردنها را، يعنى گردنهاى آزادگان را.
٨٦٤٠ من أسرع فى الجواب لم يدرك الصواب.
هر كه شتاب كند در جواب درنيابد صواب را، مراد اينست كه سؤالى كه كسى بكند بىتأمل جواب نبايد گفت كه كسى كه شتاب كند و بىتأمل جواب گويد بسيار باشد كه خطا كند و جواب صواب يعنى درست را درنيابد[١]، يا اين كه بىتأمل جواب گفتن درست نيست، پس كسى كه بىتأمل جواب گويد در آن باب خطا كند و راه درست را درنيابد هر چند جواب او اتفاقا درست باشد.
٨٦٤١ من شاور ذوى النهى و الألباب فاز بالنجح و الصواب.
هر كه مشورت كند با صاحبان عقلها و خردها فيروزى يابد بظفر بمطلب و راه درست.
٨٦٤٢ من بذل معروفه مالت اليه القلوب.
هر كه بذل كند احسان خود را ميل كند بسوى او دلها.
[١] - گويا مأخوذ از اين حديث است آنچه گفتهاند:
|
سألتُ حبيبى الوصلَ منه دُعابَةً |
و أعْلَمُ أنَّ الوصل ليس يكونُ |
|
|
فمَاسَ دلالًا و ابتهاجاً و قال لى |
برفقٍ مجيباً( ما سألتَ يَهُونُ) |
|