شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٥٤ - ٨٢٢٣ من قوى على نفسه تناهى فى القوة
هر كه بعجب آورده شود برأى خود، يعنى رأى او او را بعجب و خودبينى آورد مالك گردد او را عجز، يعنى عاجز گردد و در بند عجز و فروماندگى افتد مانند بنده كه در بند مملوكيت باشد و اين بسبب اينست كه باعتبار حسن اعتقادى كه برأى خود دارد همه كارها را برأى خود بىمشورت با عقلا كند و چنين كسى نمىشود كه خطاها نكند كه در آنها عاجز ماند، و در بعضى نسخهها «أهلكه بجاى «ملكه» است و بنا بر اين ترجمه اينست كه: هلاك گرداند او را عجز، يعنى عاجز مىشود و در زيان و خسران افتد بسبب آن.
٨٢١٩ من سخط على نفسه أرضى ربه.
هر كه خشمناك باشد بر نفس خود خشنود گرداند پروردگار خود را.
٨٢٢٠ من رضى عن نفسه أسخط ربه.
هر كه خشنود باشد از نفس خود خشمناك گرداند پروردگار خود را.
٨٢٢١ من ركب الباطل أهلكه مركبه.
هر كه سوار شود باطل را هلاك گرداند او را مركب او، يعنى آنچه بر او سوار شده باشد يا سوارى او، و مراد به «سوار شدن باطل» اينست كه اعتماد بر آن كند يا اين كه خواهد كه آنرا جولان دهد و رواج فرمايد.
٨٢٢٢ من تعدى الحق ضاق مذهبه.
هر كه درگذرد از حق تنگ باشد مذهب او، يعنى راهى كه برود يا رفتن او، و بنا بر اين «اسناد تنگى بآن» بر سبيل مجاز باشد.
٨٢٢٣ من قوى على نفسه تناهى فى القوة.
هر كه قوى باشد بر نفس خود بنهايت رسيده باشد در قوت، مراد به «قوى بودن