شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٥٤٥ - روان شدن شه زادگان در ممالك پدر بعد از وداع كردن ايشان شاه را و اعادت كردن شاه وقت وداع وصيت را الى آخره

گفته بوديم ...: نگاه كنيد به: ذيل بيت ٣٦/ ١ به بعد.

سقام: بيمارى.

عذار: قسمتى از افسار است كه بر چهره اسب مى افتد.

سوار: كنايت از اراده پروردگار. قدرت الله. (پزشكان به اسب بى افسار همانند شده اند، چون خودسرانه و ناآشنا از خواست خدا به معالجه كنيز پرداختند.) قرع لگام: كوفتن دهانه (بر دهان).

تحويل گام: رنج پزشكان ناآگاه را به قرع لگام اسب، و درمان هاى نادرست آنان را به تحويل گام، و مجروح شدن سم تعبير كرده است. (با ناشناختن موجب بيمارى و دادن داروهاى ناسودمند خود را رنج مى دادند و كنيز به نمى شد.) رايض: تربيت كننده ستور. و «از رايض چست» ارادة الله مقصود است.

(پزشكان در نمى يافتند كه خواست خدا و راى تدبير آنان است.) لگام: استعارت از راه به علت نبردن. سبب بيمارى را نداستن.

تصريف: گرداندن.

دوستكام: شارحان هريك به سليقه خود آن را معنى كرده اند. بهترين معنى آن است كه در لغت نامه از يادداشت مرحوم دهخدا آمده: آنكه كارهايش به كام دوستان باشد. مقابل دشمن كام.

سوار دوستكام: كنايت از خواست خدا تعالى. (نمى دانستند آنچه آنان را مانع از شناخت‌