شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٢٤٤ - جواب گفتن آن قاضى صوفى را
دريافت. چرا نمى توان دريافت؟ به روح مثل مى زند كه كوچكترين اثرى از خلقت هاى حضرت حق است. آيا مى توان چگونگى و چونى روح را دانست؟ نه، كه: و يسئلونك عن الروح قل الروح من أمر ربي. (اسراء، ٨٥)
|
پس چنان بحرى كه در هر قطر آن |
از بدن ناشى تر آمد عقل و جان |
|
|
كى بگنجد در مضيق چند و چون |
عقل كل آنجاست از لا يعلمون |
|
|
عقل گويد مر جسد را كاى جماد |
بوى بردى هيچ از آن بحر معاد |
|
|
جسم گويد من يقين سايه توام |
يارى از سايه كه جويد جان عم |
|
|
عقل گويد كين نه آن حيرت سراست |
كه سزا گستاخ تر از ناسزاست |
|
|
اندر اينجا آفتاب انورى |
خدمت ذره كند چون چاكرى |
|
|
شير اين سو پيش آهو سر نهد |
باز اينجا نزد تيهو پر نهد |
|
|
اين تو را باور نيايد مصطفى |
چون ز مسكينان همى جويد دعا |
|
|
گر بگويى از پى تعليم بود |
عين تجهيل از چه رو تفهيم بود |
|
|
بلكه مى داند كه گنج شاهوار |
در خرابى ها نهد آن شهريار |
|
|
بدگمانى نعل معكوس وى است |
گرچه هر جزويش جاسوس وى است |
|
|
بل حقيقت در حقيقت غرقه شد |
زين سبب هفتاد بل صد فرقه شد |
|
|
با تو قلماشيت خواهم گفت هان |
صوفيا خوش پهن بگشا گوش جان |
|
|
مر تو را هر زخم كآيد ز آسمان |
منتظر مى باش خلعت بعد آن |
|
[١]
|
كو نه آن شاه است كت سيلى زند |
پس نبخشد تاج و تخت مستند |
|
|
جمله دنيا را پر پشه بها |
سيليى را رشوت بى منتها |
|
|
گردنت زين طوق زرين جهان |
چست در دزد و ز حق سيلى ستان |
|
|
آن قفاها كانبيا برداشتند |
زآن بلا سرهاى خود افراشتند |
|
|
ليك حاضر باش در خود اى فتى |
تا به خانه او بيابد مر تو را |
|
|
ورنه خلعت را برد او باز پس |
كه نيابيدم به خانه هيچ كس |
|
[١] در حاشيه نسخه اساس:
|
سألتُ حبيبى الوصلَ منه دُعابَةً |
و أعْلَمُ أنَّ الوصل ليس يكونُ |
|
|
فمَاسَ دلالًا و ابتهاجاً و قال لى |
برفقٍ مجيباً( ما سألتَ يَهُونُ) |
|