شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٦٩ - ٧٤٤١ لن تعرفوا الرشد حتى تعرفوا الذى تركه
هيچ چيز باعث دوام و پايندگى نعمتها مانند شكر آنها نمىشود.
٧٤٣٦ لن يستطيع احد ان يشكر النعم بمثل الانعام بها.
نمىيابد هيچكس استطاعت و قدرت اين كه شكر كند نعمتها را بمثل انعام به آنها، يعنى بهترين شكر نعمتها انعام به آنهاست.
٧٤٣٧ لن يسبقك الى رزقك طالب.
پيشى نمىگيرد ترا بسوى روزى تو طلب كننده، يعنى هيچ طلب كننده نمىتواند كه پيش از تو روزى ترا فرا گيرد و نگذارد كه بتو برسد.
٧٤٣٨ لن يغلبك على ما قدر لك غالب.
غلبه نمىكند ترا بر آنچه تقدير شده از براى تو غلبه كننده.
٧٤٣٩ لن يفوتك ما قسم لك فاجمل فى الطلب.
فوت نمىشود ترا آنچه قسمت شده از براى تو پس اجمال كن در طلب، يعنى تأنى كن در آن و اعتدال كن و افراط مكن، مراد اينست كه آنچه قسمت شده از براى تو فوت نمىشود از تو بشرط طلب معتدلى پس اكتفا كن بآن و افراط مكن در آن زيرا كه در كار نيست بلكه اصلا سودى ندارد، زيرا كه آنچه تقدير شده بىآن مىرسد و آنچه تقدير نشده هر چند افراط كنى در سعى در نمىيابى آنرا چنانكه فرموده:
٧٤٤٠ لن تدرك ما زوى عنك فاجمل فى المكتسب.
در نمىيابى آنچه را باز گرفته شده باشد از تو، پس اجمال كن در كسب.
٧٤٤١ لن تعرفوا الرشد حتى تعرفوا الذى تركه.
نمىشناسيد رشد را تا بشناسيد آنكه را ترك كرده آن را، مراد بر قياس نظائر اين كه قبل از اين مذكور شد اينست كه راه حق و صواب را نمىشناسيد تا وقتى كه