شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٣٦ - ٩٠٦١ من مات على فراشه و هو على معرفة حق ربه و رسوله و حق أهل بيته مات شهيدا و وقع أجره على الله سبحانه و استوجب ثواب ما نوى من صالح عمله و قامت نيته مقام اصلاته سيفه فان لكل شيء أجلا لا يعدوه
٩٠٦١ من مات على فراشه و هو على معرفة حق ربه و رسوله و حق أهل بيته مات شهيدا و وقع أجره على الله سبحانه و استوجب ثواب ما نوى من صالح عمله و قامت نيته مقام اصلاته سيفه[١] فان لكل شيء أجلا لا يعدوه.
هر كه بميرد بر رختخواب خود و حال آنكه باشد بر شناخت حق پروردگار خود و رسول او و حق اهل بيت رسول او، بميرد شهيد و بوده باشد اجر او بر خداى سبحانه، و سزاوار باشد ثواب آنچه را قصد كرده از عمل صالح خود و قايم باشد قصد او مقام كشيدن شمشير خود از غلاف پس بدرستى كه از براى هر چيز وقتيست كه تجاوز نكند از آن، يعنى هر مؤمنى كه حق پروردگار خود و رسول او و حق اهل بيت رسول او را شناسد هرگاه بر رختخواب خود بميرد او بمنزله اينست كه شهيد شده باشد در راه خدا و مزد او بر خدا لازم است و سزاوار گردد ثواب هر چه را قصد كرده كه بكند از عمل صالح هرگاه عمر يابد، و از اين جمله اينست كه مستحق ثواب شهيدان گردد، زيرا كه چنين مؤمنى قصد او اينست كه هرگاه زمان حضور يكى از اهل بيت صلوات الله و سلامه عليهم را در مىيافت كه بجهاد مىرفتند در ركاب آن حضرت مىبود تا شهيد مىگرديد[٢] چنانكه قصد و نيت بلكه منتهى آرزوى شيعيان زمان غيبت حضرت صاحب الزمان صلوات الله و سلامه عليه آنست كه چون زمان ظهور آن حضرت را دريابند در ركاب آن حضرت باشند تا شهيد گردند پس همان قصد و نيت هر يك جانشين اينست كه او شمشير خود را از غلاف كشيده باشد و در ركاب آن حضرت جنگ كند پس ثواب آن كار را خواهد داشت، و «بدرستى كه از براى هر چيز (تا آخر)» ممكن است كه غرض از آن دفع توهم اين باشد كه هرگاه كسى قصد و نيت او اين باشد پس چرا حق تعالى او را بقصد
[١] - كذا بخطه( ره) صريحا ليكن در هر دو نسخه چاپى( چاپ هند، ص ٣٣٨، س ١٠، و چاپ صيدا ص ٢١٩، س ١٧):« اصلاته بسيفه»( بباء حرف جر)، در اقرب الموارد گفته:« أصلت السيف جرده من غمده فهو مصلت».
[٢] - نظير اين مضمون« ليتنا كنا معكم فنفوز فوزا عظيما» در زيارات ناظر باين مطلب است.