شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٣ - ٧٣٦٦ لتعطفن علينا الدنيا بعد شماسها عطف الضروس على ولدها
از نور بصيرت، مراد به «حكمت» علم راست درست است، و به «بصيرت» بينائى در أمور و دريافت آنها بر نهج حق.
٧٣٦٤ ليست الانساب بالآباء و الأمهات لكنها بالفضائل المحمودات.
نيست نسبها بپدران و مادران ليكن آنها بفضيلتهاى ستوده شده است، يعنى نسبها كه به آنها فخر توان كرد بانتساب بپدران و مادران بزرگ بلند مرتبه نيست بلكه بانتساب بفضيلتهاى ستوده شده است كه در خود باشد.
٧٣٦٥ للمؤمن عقل وفى، و حلم مرضى، و رغبة فى الحسنات، و فرار[١] من السيئات.
از براى مؤمن عقليست تمام، و بردباريست پسنديده شده، و رغبتيست در حسنات، و گريختنيست از سيئات، «سيئات» بمعنى گناهانست و «حسنات» مقابل آنهاست كه أفعال خير باشد.
٧٣٦٦ لتعطفن علينا الدنيا بعد شماسها عطف الضروس على ولدها.
هر آينه مهربان خواهد شد بر ما دنيا بعد از چموشى آن مهربانى ضروس بر بچه خود، «ضروس» شتر بدخوئى را گويند كه دندان بگيرد دوشنده خود را، و مراد اينست كه دنيا بعد از سركشى كه با ما دارد مانند اسب چموشى كه نگذارد كه كسى سوار آن شود مهربان خواهد شد مانند مهربانى ضروس بر بچه خود، يعنى نهايت مهربانى چه ممانعت آن از دوشيدن از راه كمال شفقت آنست بر ولد خود.
و ممكن است كه وصف آن به «چموشى» باعتبار مطلق بدخوئى آن باشد بالطبع مانند اسب چموش و تشبيه آن بعد از آن به «ضروس» اشاره باشد بمهربان شدن آن با ايشان بعد از آن مانند مهربانى ضروس با ولد خود با وجود بدخوئى آن بالطبع، و اين يا اخباريست
[١] - در منتهى الارب گفته:« فر فلان( كضرب) فرا بالفتح و فرارا بالكسر و مفرا بفتح الفاء و كسرها گريخت و پويه دويد».