شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٤٧ - ٨١٩٧ من لم يتعرض للنوائب تعرضت له النوائب
مكرر مذكور شد بمعنى امر و نهى كردنست و ظاهرست كه كسى كه امر و نهى نفس خود نكند نفس او بصلاح نيايد و بر وفق هوا و هوس خود كار كند و ضايع گردد.
٨١٩٤ من لم يشكر النعمة عوقب بزوالها.
هر كه شكر نكند نعمت را جزا داده مىشود بزايل شدن آن.
٨١٩٥ من لم ينجه الصبر أهلكه الجزع.
هر كه نجات ندهد او را صبر هلاك گرداند او را جزع، مراد اينست كه سبب نجات و رستگارى دنيوى و اخروى در مصيبتها صبر و شكيبائيست پس هر كه صبر او را در آنها نجات ندهد باعتبار اين كه صبر نكند جزع و قلق و اضطراب او را هلاك گرداند در دنيا بسبب تعب و زحمت و سبكى و خفت كه لازم آنها باشد، و همچنين شماتت اعدا و دشمنان چنانكه مكرر مذكور شد، و در آخرت بسبب حبط اجر و ثواب بلكه تحصيل وزر و عقاب.
٨١٩٦ من لم يصلحه الورع أفسده الطمع.
هر كه اصلاح نكند او را پرهيزگارى فاسد گرداند او را طمع، مراد اينست كه نفس آدمى مايلست بطمع در دنيا و حرص در آن، و اين سبب فساد دين و دنياى او مىگردد مگر كسى كه او را ورع و پرهيزگاريى باشد كه آن مانع گردد او را از طمع، و اصلاح حال او كند.
٨١٩٧ من لم يتعرض للنوائب تعرضت له النوائب.
هر كه متعرض مصيبتها نشود متعرض او شود مصيبتها، مراد اينست كه پيش از نزول مصيبتها بايد كه متعرض آنها شد و بصدد دفع آنها در آمد بتوسل بدرگاه حق تعالى و تضرع و دعا و تصدق و امثال آنها كه اگر آدمى پيشتر متعرض دفع آنها نشود آنها متعرض آدمى ميشوند و بر او وارد مىگردند و بعد از ورود و نزول