شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ١١٢ - ٧٥٨١ لو ان اهل العلم حملوه بحقه لاحبهم الله و ملائكته و لكنهم حملوه لطلب الدنيا فمقتهم الله تعالى و هانوا عليه
٧٥٧٧ لو ظهرت الآجال لافتضحت الآمال.
اگر آشكار مىشد اجلها هر آينه رسوا مىشدند اميدها، مراد به «اجل» مدت عمرست يا مرگ، و مراد اينست كه اگر مدت عمرها يا مرگها آشكار مىشد، يعنى مردم مىدانستند كه مدت عمر ايشان چه قدرست يا مرگ ايشان چه وقتست رسوا مىشد اميدها، يعنى باطل و زايل مىشد آنها، و نبود اين اميدهاى دور و دراز كه از براى خود قرار مىدهند.
٧٥٧٨ لو خلصت النيات لزكت الاعمال.
اگر خالص شود نيتها هر آينه پاكيزه گردد عملها يا فزايش كند عملها.
٧٥٧٩ لو صح العقل لاغتنم كل امرء مهله.
اگر صحيح باشد عقل هر آينه غنيمت شمارد هر مردى مهلت خود را، يعنى أيام حيات خود را و آنرا بعبث صرف نكند بلكه صرف نكند مگر در چيزى كه بكار آخرت او آيد.
٧٥٨٠ لو عرف المنقوص نقصه لساءه ما يرى من عيبه.
اگر مىدانست ناقص كرده شده نقصان خود را هر آينه بد مىآمد او را آنچه مىبيند از عيب خود، ظاهر اينست كه مراد به «ناقص كرده شده» كسيست كه حق تعالى مرتبه او را يا أجر و ثواب او را كم كرده بسبب عيبى كه در أخلاق يا أعمال او باشد، و مراد اين باشد كه اگر چنين كسى مىدانست قدر نقص را كه باو رسيده و اين كه آن چه نقصان عظيميست هر آينه بد مىآمد او را آنچه مىبيند از عيب خود و زايل ميكرد آنرا از خود.
٧٥٨١ لو ان اهل العلم حملوه بحقه لاحبهم الله و ملائكته و لكنهم حملوه لطلب الدنيا فمقتهم الله تعالى و هانوا عليه.