شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٢٢٢ - بار ديگر رجوع كردن به قصه صوفى و قاضى

به شفق (... انشقاق، ١٦) مور بر دانه ...: كوته بينان از آن رو به دنيا بسنده كرده اند، كه از وسعت عالم آخرت ناآگاه اند چنانكه مور از آن رو به از دست دادن دانه لرزان است كه از خرمن آگاه نيست.

در بيت هاى پيشتر، گفت براى فصل دعوى ها بايد به قاضى رجوع كرد. قاضى عادل است و نمونه عدالت اسلامى است و از حكم هاى او آن عدالت را توان ديد، چنانكه لطافت قطره آب، لطافت دريا را نشان مى دهد. آنگاه با استفاده از آيه ١٦ سوره انشقاق به تعبيرى لطيف مى پردازد كه سوگنده به «شفق»، سوگند به رسول است و چنانكه شفق بر خورشيد دلالت دارد، مصطفى خورشيد حقيقت يعنى حضرت حق را نشان مى دهد.

بر سر حرف آمدن: داستان را پى گرفتن.

بى دل: آزرده خاطر.

مكافى: سزا دهنده. و آن كنايت از عدالت پروردگار است.

يا فراموشت ...: گويا پرده غفلت بر ديده ات كشيده اند كه كرده هاى نا بجاى خود را فراموش كرده اى.

خصمى ها: كنايت از ضايع كردن حقوق خدا و مردم.