پيكار صفين (ترجمه وقعة صفين) - نصر بن مزاحم؛ مترجم پرويز اتابکي - الصفحة ٧١٣ - اختلاف بر سر داورى
تفسير قرآن با شما اختلاف داريم نه در صحّت و كيفيّت تنزيل آن، ما و شما گواهيم كه قرآن به راستى از سوى خدا آمده است، و فقط نياز بدان داريم كه تفسير آنچه را نمىدانيم[١] بازپرسيم، در اين باره از دانايان خود و عالمان شما[٢] مىپرسيم. ما در تعيين داوران، بر اين اساس، هر چه شما خواستيد به شما داديم. و آن دو از اين رو منصوب شدهاند كه بر اساس كتاب خدا داورى كنند، آنچه را قرآن زنده كرده، زنده دارند و آنچه را قرآن ميرانده، بميرانند. و اما آنجا كه چيزى در قرآن (در اين باب) نيابند بايد به سنّت عادلانه مورد قبول همگان استناد كنند.
ايشان گسيل نشدهاند كه جز بر اساس كتاب خدا داورى كنند. و اگر بخواهند امّت محمد را دستخوش اشتباه سازند، امّت در برابر آن دو (داور) تعهّدى بر گردن ندارد[٣]. پس چون مسلمانان گفته آنان را بشنوند و بدانند كه هر يك با طرف خود انصاف ورزيده و حقّ او را پذيرفته است، داورى آنها را مىپذيرند و اگر حقّ طرف را ناديده گرفته باشد با او بجنگند. زيرا (مسلمانان) از روز نخست به پيروى حق خوانده شدند و بىگمان از سر يقين بدان عمل كردند و از باطل باز داشته شدند، و (اما در منازعاتى كه ميانشان واقع شد) كوركورانه يك ديگر را كشتند.
امّت مسلمان در كار خود نگريستند و با پيشواى خود مشورت كردند و گفتند: ما آنگاه كه عثمان بن عفّان به پى سپرى در راه الاهى و توبه از گردنكشى و ستم خوانده شد، لغزش وى را پذيرفتيم و چون به ما گفت كه خود توبهكار است، دست از او بداشتيم تا پس از اعتراف به گناهان خويش، از نو بر ما فرمان راند.
ولى چون توبه او كامل نبود و پس از آن با كردار خود بر خلاف همان توبه ناقص نيز رفتار كرد، گفتيم: ما از پيروى تو كه راهت را از ما جدا كردهاى دست بر مىداريم و كار مؤمنان را به مردى وا مىنهيم كه تو را بسنده و ما را شايسته باشد.
[١] متن به تصحيح قياسى« ممّا جهلنا» و در اصل[ مما جعلنا- آنچه را قرار داديم].
[٢] متن به تصحيح قياسى« اهل العلم منّا و منكم» و در اصل[ اهل السّلم ...- مسالمتجويان ما و شما].
[٣] متن به تصحيح قياسى« فبرئت منهما الذمّة» و در اصل[ لبرئت ...].