دفاع از تشیع، ترجمه الفصول المختارة للمفید - خوانساري، آقا جمال - الصفحة ٧٠ - فصل ١٢ مناظره شيخ مفيد با شيخ ورثانى - علت مشاوره پيامبر با امت

(فَإِذا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ‌)[١]، يعنى هر گاه عزم كنى تو، پس توكّل كن بر خدا و بكن آن كار را.

پس معلّق ساخته كار را بر عزم آن حضرت، نه بر رأى و مشورت ايشان، و اگر امر كرده بود پيغمبر را به مشورت با ايشان از براى طلب روشن شدن كار به سبب رأى ايشان و عمل به قول ايشان، هر آينه خداى عزّ و جلّ مى‌فرمود، پس هر گاه امر كنند تو را به أمرى عمل كن به آن و هر گاه جمع شود رأى ايشان بر أمرى پس امضاى آن و عمل به آن كن، پس خواهد بود كردن آن كار متعلّق به مشورت ايشان نه به عزم و اراده‌اى كه مخصوص به آن حضرت باشد.

پس چون ذكر كرديم آنچه را تلاوت كرديم و خوانديم بر تو ساقط و باطل شد آن چيزى كه تو توهّم كرده بودى آن را. (يعنى اينكه مشورت كردن حضرت با ايشان از براى احتياج به ايشان بود).

و اما وجه خواندن پيغمبر ايشان را به سوى مشورت با وى از براى اين است كه خداى عزّ و جلّ امر كرده است كه باعث الفت ايشان شود به سبب مشورت با ايشان و از براى تعليم كردن ايشان به چيزى كه عمل كنند به آن نزد اراده‌ها و عزمها كه بكنند، يعنى مشورت كرد با ايشان از براى آنكه ياد گيرند اين سنت را و مشورت با يك ديگر بكنند در امور خود تا ادب آموخته شوند به آداب خداى تعالى، پس مشورت كرد با ايشان از براى آنچه گفتيم نه از براى حاجت خود به رأى ايشان.

يا آنكه در مشورت وجهى ديگر بيّن و ظاهر است و آن اينست كه خداى تعالى اعلام كرده است پيغمبر را به اينكه در امت وى كسى هست كه طلب مى‌كند از براى آن حضرت گزندها و ضررها، و انتظار مى‌كشد حادثه‌ها و پنهان مى‌كند مخالفت خود را و در باطن مى‌دارد دشمنى و بغض خويش را و سعى مى‌كند در

[١]. آل عمران، آيه ١٥٩