دفاع از تشیع، ترجمه الفصول المختارة للمفید - خوانساري، آقا جمال - الصفحة ٢٨٧ - نقشه ابن جرموز براى قتل زبير - برخورد على ع با ابن جرموز

كافر مقتول نيز از اهل آتش است.

با آنكه قصه ابن جرموز و معنى‌اى كه به سبب آن واجب شده است براى او آتش مشهور و معروف است پيش كسى كه مربوط باشد به اخبار. و خلافى در آن نيست ميان ناقلان سير و آثار.[١]

[نقشه ابن جرموز براى قتل زبير]- [برخورد على ع با ابن جرموز]

و آن اين است كه ابن جرموز در روز جمل در لشكر عايشه بود ميان گروهى از بنى سعد و كشت جماعتى را از اصحاب امير المؤمنين ٧ و آخر چون ديد دائره فرار بر اصحاب جمل لاحق شد، به احنف بن قيس پيوست و او به «لحلحاء»[٢] در دو فرسخى بصره بود و كناره گرفته بود از قتال تا آنكه ظاهر شود براو كه كدام طرف غالب مى‌شوند تا ملحق شود به ايشان.

پس آمد مردى و آهسته به احنف، گفت كه زبير در «وادى السّباع»[٣] است و مى‌خواهد به مدينه رود و خوف دارد از مردم. احنف گفت كه من نمى‌گذارم زبير را برود اگر به «وادى السباع» باشد. و حال آنكه آمد و كشتند بعضى از مردم بعضى ديگر را و فتنه انداخت ميان ايشان بعد از آن خودش مى‌خواهد سالم به مدينه رود. قومى كه حاضر بودند دانستند كه او محفوظ مى‌شود از قتل زبير و بلند كردن وى آواز از براى اعلام ايشان است به اين.

پس برخاست ابن جرموز و با او دو كس بودند از بنى عوف بن سعد، يكى «فضالة بن حابس» و ديگرى «جميع بن عمير» و سوار شدند بر اسبهاى خويش پس رسيدند به زبير ديدند كه سوار اسب است و مى‌رود.

ابن جرموز پيش رفت زبير تخويف كرد وى را، ابن جرموز ترسيد آخر گفت به زبير كه چيز بدى نيست براى تو بلكه مى‌خواهم من رفيق و مصاحب تو باشم در اين راه. زبير امان داد او را و خاطر جمع شد از وى.

[١]« أنساب الأشراف» ٣/ ٥١،« تاريخ الطبرى» ٥/ ٢٧٧ ذيل حوادث سال ٣٧ هجرى قمرى،« الاصابة» ٢/ ٤٦٠.

[٢] در متن عربى« جلحاء» ذكر شده كه ظاهرا همين درست است. ر. ك:« معجم البلدان» ٢/ ١٥٠.

[٣]« وادى السّباع» بين بصره و مكه واقع شده و از بصره پنج ميل فاصله دارد.« معجم البلدان» ٥/ ٣٤٣.