دفاع از تشیع، ترجمه الفصول المختارة للمفید - خوانساري، آقا جمال - الصفحة ٩٦ - فصل ٢٠ سخن ابو هاشم جعفرى در شهادت يحيى بن عمرو
فصل ٢٠ [سخن ابو هاشم جعفرى در شهادت يحيى بن عمرو]
و از كلام نثر آنچه شبيه است به اين نظم اين است كه بعد از قتل[١] يحيى بن عمرو[٢] داخل شد داود بن قاسم «ابو هاشم جعفرى»[٣] بر محمد بن عبد اللَّه بن طاهر[٤] و گفت كه اى امير به درستى كه ما آمديم تهنيت كنيم تو را به امرى كه اگر رسول اللَّه ٦ بود او را به سبب اين تعزيت مىداشتيم.[٥]
[١] در متن عربى:« المقتول بشاهى رحمه اللَّه» آمده است.
[٢]. ابو الحسن يحيى بن عمرو بن يحيى بن الحسين بن زيد شهيد، معروف به« قتيل شاهى» در حكومت متوكّل، در خراسان قيام كرد و متوكّل او را تازيانه زد و به زندان افكند و وقتى آزاد شد به كربلا رفت و جمعى از زائران امام حسين ٧ با او بيعت كردند و به كوفه رفته آنجا را به تصرّف خود در آوردند و حكومت آنجا را در دست گرفتند و سرانجام در اطراف روستاى« شاهى» با لشكر اعزامى ذو اليمينين درگير شد و به شهادت نائل آمد( سال ٢٥٠ هجرى قمرى) يحيى مردى ديندار و نيكوكار و شجاع و دلير و اهل عمل بود و مردم كوفه او را بسيار دوست مىداشتند. ر. ك:« ترجمه تاريخ فخرى» ص ٣٣٢،« تتمة المنتهى» ص ٣٣٤.
[٣]. داود بن قاسم بن اسحاق بن عبد اللَّه بن جعفر طيّار، معروف به« ابو هاشم جعفرى» در بغداد مىزيست و داراى زبان گويا و قاطع بود. او را به سامرّا بردند و در سال ٢٥٢ هجرى قمرى به زندان افكندند. من خطيب بغدادى مىگويم: آنچه به من رسيده اين است كه ايشان در جمادى الاولى سال ٢٦١ هجرى قمرى رحلت كرد.« تاريخ بغداد» ٨/ ٣٦٩.
[٤]. محمد بن عبد اللَّه بن طاهر ذو اليمينين، آخرين امير طاهريان است. دو بار حكمران بغداد بوده.
يك بار در سال ٢٣٧ هجرى قمرى و بار ديگر سال ٢٤٨ كه تا سال ٢٥٩ هجرى قمرى حكومت نمود و به دست يعقوب ليث صفارى دستگير و زندانى شد و حكومت طاهريان برچيده شد. ر. ك:« تاريخ خاندان طاهرى» ص ٣١.
[٥] ابن طقطقى مىنويسد:« ... محمد بن عبد اللَّه بن طاهر( وقتى اين مطلب را شنيد) لحظهاى سر خود را فرو افكند، سپس از جا برخاست و مردم متفرّق شدند. از آن پس شعرا در رثاى يحيى بن عمرو شعرها سرودند. از جمله« ابن رومى» بود كه قصيده جيميّهاى در اين باره سرود ...« ترجمه تاريخ فخرى» ص ٣٣٣.