دفاع از تشیع، ترجمه الفصول المختارة للمفید - خوانساري، آقا جمال - الصفحة ٢٨٥ - علت گريختن زبير از ميدان جنگ - بررسى حديث«قاتل زبير در آتش جهنم است»

اينكه ترك كرده است ديانت را به سبب تعصب و حميت و استنكاف و محبت رياست و اين قلب و خلاف آن چيزى است كه شما گمان كرده‌ايد كه اين دلالت بر صلاح و توبه وى مى‌كند.

و اما اينكه آن حضرت فرموده است فراخ كنيد راه را براى اين شيخ زيرا دلتنگ است. پس اگر صحيح باشد بر سبيل استهزاء و مذمت است؛ زيرا جايز نيست كه امر كند اصحابش را به قادر ساختن دشمن بر جنگ با او. و ديگر اينكه دلتنگى باعث فسق نمى‌شود و بر نمى‌انگيزاند آدمى را بر خلاف حق تا اينكه صحيح باشد قول آن حضرت كه دلتنگ است كارى با او نداريد.

پس البته قول حضرت بر سبيل استهزا است، با آنكه آن حال و دلگيرى كه ابن زبير داشت به حدى نرسيده بود و به مرتبه‌اى نبود كه محتاج سازد اهل ايمان را به اظهار ضلال و مضطر كند احدى از خلق را به ارتكاب معاصى و طغيان.

پس معلوم شد كه قول امير المؤمنين ٧ اگر صحيح باشد روايت، بر سبيل استهزاست و جارى است مجراى قول خداى تعالى كه فرموده است:

ذُقْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْكَرِيمُ‌[١]؛ يعنى (وقتى كه ريخته مى‌شود بر سر كافر حميم يعنى آبى كه به نهايت گرم باشد گفته مى‌شود به او) بچش از اين به درستى كه تو عزيز و كريمى.

و ظاهر است كه وصف به عزيز و كريم بر سبيل استهزاست و قول وى:

وَ انْظُرْ إِلى‌ إِلهِكَ الَّذِي ظَلْتَ عَلَيْهِ عاكِفاً لَنُحَرِّقَنَّهُ ثُمَّ لَنَنْسِفَنَّهُ فِي الْيَمِّ نَسْفاً[٢] (خطاب به سامرى است)؛ يعنى نگاه كن به خداى خودت (يعنى گاو كه گرديده‌اى بر عبادت او مقيم) هر آينه مى‌سوزانيم آن را بعد از آن مى‌پاشيم خاكستر

[١] سوره دخان، آيه ٤٩.

[٢] سوره طه، آيه ٩٧.