دفاع از تشیع، ترجمه الفصول المختارة للمفید - خوانساري، آقا جمال - الصفحة ٦٢٦ - فصل ١١٨ بحثى در باره وعيد

فصل ١١٨ [بحثى در باره وعيد]

گفته است شيخ- ادام اللَّه عزّه- كه قول جميع معتزله در «وعيد»[١] نسبت دادن جور است به اللَّه تعالى و نسبت دادن ظلم و كذب است به او جلّ جلاله در اخبارى كه داده است؛ زيرا گمان كرده‌اند طايفه معتزله كه هر كه اطاعت كند اللَّه تعالى را هزار سال و بعد از آن گناهى كند و تأخير كند توبه را و با خود گويد كه مِنْ بَعْد خواهم كرد پس بميرد بر اين حال، اللَّه تعالى ثواب نمى‌دهد او را بر چيزى از طاعات هزار سال و باطل مى‌سازد جميع طاعات او را و به محض همين گناه مخلّد مى‌گرداند او را در آتش جهنم به حيثيتى كه بيرون نياورد او را هرگز نه به رحمت خود و نه به شفاعت مخلوقى.

و ابو هاشم از طايفه معتزله مى‌گويد كه اللَّه تعالى مخلّد مى‌گرداند در عذاب خود آن كسى را كه ترك نكرده باشد چيزى از طاعات او را جلّ جلاله و اصلا مرتكب مخالفت او نشده باشد و نكرده باشد فعل قبيحى را كه اللَّه تعالى نهى كرده باشد او را از آن به محض اينكه آن كس گمان كند در وقتى از اوقات كه نكرده است آنچه را واجب گردانيده بر او اللَّه تعالى. و حال آنكه آن كس بيرون نرفته باشد از فعل واجب به اختيار خود و نه به كردن كارى كه ضد واجب بوده باشد.

شيخ- ايّده اللَّه- مى‌فرمايد: اين است سخن ايشان و حال آنكه اللَّه تعالى مى‌فرمايد: إِنَّا لا نُضِيعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا[٢] و همچنين مى‌فرمايد: فَمَنْ‌

[١].« معتزله به وجود وفاى به عهد و وعيد بر خداوند اعتقاد دارند، لذا بر او واجب مى‌دانند كه گنهكاران را عذاب كند و مطيعان را طبق آنچه وعده كرده پاداش دهد ... اماميّه مى‌گويند: بر خداوند واجب است به آنچه وعده داده وفا كند، وفاى به آنچه از آن بيم داده بر او واجب نيست.»« شيعه در برابر معتزله و اشاعره» ص ٣٢١- ٣٢٢

[٢]. سوره كهف، آيه ٣٠