دفاع از تشیع، ترجمه الفصول المختارة للمفید - خوانساري، آقا جمال - الصفحة ٤٠٥ - توجيه فرمايش على ع به قاضيان - علت تأخير صدور حكم توسط على ع در بحث قضاوت

مخالفت مى‌ورزيد هر آينه تأخير اختلاف احكام به وقت اجماع امت وجهى مى‌داشت. و چگونه وجه معقول تواند داشت و حال آنكه مخالفت كرد با كل امت در بعضى از احكام شرع چنان كه مذكور شد و اصلا انكارى و شورشى بدين سبب از امت نسبت به آن حضرت روا ندارد.

گفته است ابراهيم بعد از اين سخنان كه بنا بر اين چگونه واجب باشد اطاعت قومى كه اين باشد سيرت و قول مذهب ايشان يعنى امير المؤمنين ٧ و ابو بكر و عمر و زيد و عبد اللَّه بن مسعود و عبد اللَّه بن عباس و هر كس كه مذكور شد از صحابه پيش از اين، امّا نام عثمان را به خصوص نبرده.

[تعصب جاحظ نسبت به عثمان‌]

شيخ- ايّده اللَّه- مى‌فرمايد گمان من آن است كه جاحظ كه نقل كلام نظام كرده نام عثمان را انداخته باشد به واسطه تعصبى كه مى‌كشيد از براى طايفه عثمانيه و گروه مروانيّه. ليكن حكايت كرده است طعن از ابراهيم بر عثمان في الجمله در فصل ديگر كه ما ان شاء اللَّه در اين كتاب آن فصل را ذكر خواهيم كرد.

گفته است شيخ- ادام اللَّه حراسته- نيست در جميع اين فصلى كه حكايت كرديم ما آن را از ابراهيم حاصلى و نه چيزى كه سزاوار اعتماد باشد تا آنكه يكى از اهل بطالت آن را دست آويز خود تواند كرد، بلكه سخنان نظّام در اين فصل لفظى چند است كه ما عنقريب بيان خواهيم كرد سستى معنى آن را و اگر چه سخن مختصرى كه قبل از اين ذكر كرديم كافى است در نقض سخن نظام. ليكن چون ما اراده تفصيل ابطال سخن نظام داريم باز معترض آن مى‌شويم.

[توجيه فرمايش على ع به قاضيان‌]- [علت تأخير صدور حكم توسط على ع در بحث قضاوت‌]

اما آنچه ذكر كرده ابراهيم نظّام از مخالفت آن حضرت ٧ با جميع امت، پس عار و ننگ در اين مخالفت بر مخالفين لازم است نه بر آن حضرت ٧ و عيب و سرزنش مخصوص ايشان است نه آن حضرت زيرا او ٧ پيشوائى است كه متابعت او واجب است و مقتدائى است كه پيروى او لازم است و آن كسى است كه راهنمائى كرده است رسول ٦ امت را بر خوبى او و خوانده است قوم را همگى به متابعت او. جايى كه رسول اللَّه ٦ فرموده است: