دفاع از تشیع، ترجمه الفصول المختارة للمفید - خوانساري، آقا جمال - الصفحة ٥٩ - فصل ٨ مناظره شيخ مفيد با شطوى معتزلى - اجماع مسلمانان بر اسلام ابو بكر و عمر

فصل ٨ [مناظره شيخ مفيد با شطوى معتزلى‌]- [اجماع مسلمانان بر اسلام ابو بكر و عمر]

سؤال كرد از شيخ- ادام اللَّه عزّه- مردى از معتزله كه معروف بود به «ابو عمرو شطوى»[١] پس گفت به شيخ، كه آيا حق نيست اينكه اجماع كردند امت بر اينكه ابو بكر و عمر به حسب ظاهر مسلمان بودند؟

پس شيخ به او گفت: بلى اجماع كردند بر اينكه ايشان بر ظاهر اسلام بودند زمانى چند، اما اينكه اجماع كردند بر اينكه در جميع احوال بر ظاهر اسلام بودند پس در اين، اجماع نيست، از براى اينكه ايشان اول مرتبه كافر بودند و از براى وجود طايفه كثير العدد كه قائلند به اينكه ايشان بعد از ظاهر كردن اسلام بر ظاهر كفر بودند، به سبب آنكه انكار نص مى‌كردند و ظاهر مى‌شد از ايشان نفاق در حيات نبى ٦، پس شطوى گفت: به تحقيق باطل شد آن چيزى كه اراده داشتم كه بناء آن بر اين سؤال گذارم به سبب آن چيزى كه ايراد كردى تو و من گمان داشتم كه بناگذارى قول را بر آن چيزى كه سؤال كردم من از تو يعنى آن را حق دانى.

پس شيخ به او گفت: به تحقيق شنيدى تو چيزى را كه نزد من بود و به تحقيق دانستم من آن چيزى را كه اراده كردى تو، پس تمكين ندادم تو را از آن و ليكن من تو را مضطرّ مى‌سازم به افتادن در چيزى كه گمان داشتى تو كه خصم خود را در آن مى‌اندازى.

پس فرمود آيا حق نيست كه امت اجماع كردند بر اينكه كسى كه اعتراف كند به شك در دين خدا و ريب در نبوت رسول ٦ پس به تحقيق اعتراف كرده است به كفر و اقرار به آن كرده است.

[١]. در متن عربى« شطوى» آمده است چون منسوب به« شطا» ى مصر مى‌باشد كه محمد بن احمد بن هلال شطوى نيز منسوب به آنجاست از آنچه در متن فارسى« شوطى» ذكر شده بود به« شطوى» تصحيح شد. ر. ك: اللّباب في تهذيب الأنساب ابن اثير» ٢/ ١٩٦.